PDF Print Email

zbûna : Fı 
Fı : Sıralaması
***********

Fıkır / Fıkr =  1  Fikir / Fikr , Düşünce , İde / İdea  2 (mz) Zihin , Us , Hāfıza  3  (mz) Akıl / Akli , Zekā  , Mantık (mz) Mutalaa , Mülahaza  4 Kuram , Teori , Nazariye  5 İdrak , Konsept ,Tassavur , Tahayyül 6 Rey , Görüş ,Kanı , Sanı *** Fıkra mıda = Fikrimde , Zihnimde *** Fıkra kë ? = Kimin fikri , Kimin aklı , Kimin mantığı *** Fıkra rast = Doğru fikir ,*** Fıkra şaş = Yanlış fikir , Sapık fikir , Doğru olmayan düşünce *** Fıkra sılamet = Sağlıklı fikir *** Fıkır belakırın = Fiklir dağıtmak , Düşünce dağıtmak *** Dı fıkıri = Düşünüyordu *** Ne fıkıri = Düşünmedi , Akıl etmedi *** Fıkıreki baş = İyi bir fikir *** Fıkır hldan = Fikir almak , Fikir edinmek *** Xwedi fıkır = Fikir sahibi *** Fıkır dayin = Fikir vermek ***  Bë fıkır = 1 Fikirsiz 2  (adj) Fikri olmayan kişi  (mz) Akılsız *** Fıkır vekırın = Fikir açmak *** Fıkırva = Fikir ile , Fikren , Uslamna yolu ile *** Bı fıkır = Fikirle *** Fıkramıda nema  = Aklımda kalmadı , Zihnimde kalmadı , Hāfızamda kalmadı *** Va fıkrava = Bu fikirler ile ***  Vi serida ka fıkır heye ? = Hani bu kafada fikir varmı ? *** Kanë fıkrate ...  ? = Hani fikrin ...? *** Merıve fıkrë = Fikir insanı , Fikir adamı *** Pıti fıkır ... = Bir parça akıl ... ,  Bir kırınti fikir  ... *** Fıkre gehweri  = (mz) Cevher fikirli *** Fıkra hışyar = Uyank fikir , Aklı selim *** Fıkır ajotın = Fikir sürmek , Fikir yürütmek *** Fıkre çeki = Fikir silāhı *** Fıkır şëlli kırın / Fıkır şolli kırırn = Fikir bulandırmak , Kafa karıştırmak *** Fıkır gırtın = Fikir tutmak  *** Fıkır berdan = Fikir koymermek , Fikir kovmak , Düşünce savmak *** Fıkrate fıkramı belakır = Fikrin fikrimi dağıttı *** Fıkır derbazkırın = Fikir geçirmek *** Çı hat fıkrë gı hate gotınë = Ne geldiyse fikre hepsi söylendi , Aklına gelen söylendi *** Fıkır pırskırın = Fikir sormak , Akıl danışmak *** Rıkewa fıkre = Fikir hücumu , Düşünce saldırısı  *** Ërişa fıkre = Fikir hücumu ***
<< bkz Raman , Hış 1 , Aqıl >>
{  Diğer Diyalekt’ler:
Hızır , Ray }


Fıkırbûyin / Fıkırbûn = Fikrirleniş , Fikirsellik , Uslanış / Uslam *** Qedexebûna fıkrë = Fikir yasağı , Fikir suçu 
;
Fıkırdandın / Fıkırdantın = Uslandırmak / Uslamlatmak  , Düşündürtmek ,  Akılcılığa itmek

Fıkırandın = Düşünmek , Fikretmek , Uslamlamak / Uslanmak ,  Fikir eylemek , Akıl etmek / Akl yürütmek , Mantık etmek / Mantık yürütmek, Mülāza etmek (rel ) Tefekkür etmek *** Fıkır hesıbandın = Fikir saynmak , Fikri dikkate almak

Fıkırdatın  / Fıkırdantın = Düşündürmek , Fikirlendirmek (*64)

Fıkırkırın / Fıkırandın = Düşünmek , Fikretmek , Uslamlamak / Uslanmak ,  Fikir eylemek , Akıl etmek / Akl yürütmek , Mantık etmek / Mantık yürütmek, Mülāza etmek (rel ) Tefekkür etmek*** Fıkır şëlli kırın / Fıkır şolli kırırn = Fikir bulandırmak , Kafa karıştırmak savmak *** Fıkrate fıkramı belakır = Fikrin fikrimi dağıttı *** Fıkır derbazkırın = Fikir geçirmek *** Fıkır pırskırın = Fikir sormak , Akıl danışmak

Fıkriyat = Fikriyat , İdeoloji , Fikir sistemi ,  Fikriye , Akıliye

Fıkır edıli  [adj / syn ] =  1 Fikri sābit , Sābit fikirliolan ,Oturgam veya yerleşik fikirli 2 Obsesyon *** Fırre edıli = Sābit olan fikir *** Fıkrë edıli = 1 Sābit olan fikir 2 Sābitteki  fikir


Fıkırkırın = Fikir etmek, Düşünmek , Akıl etmek , Mantık etmek  , Us etmek *** Fıkır şirove kırın = Fikir yormak , Düşünce yorumlamak

Fıkırname = Fikirnāme  , Ön gürü kitabı , Tavsiye yazıları *** Fıkırname Machiavelli = Machiavelli tavsiyeleri veya onun Hükümdar isimli kiyabı


Fıkırvan [adj]  = 1 Düşünür , Akılcı , Mantıkcı , Zeki  2  Filazof  3  İdealist  4 Teorisyen / Teorici
<< bkz Torevan , Fıkırzan >>

Fıkırvanî / Fıkırvantî [adj] = 1 Fikircilik , Akılcılık / Akıliye , Usculuk , Mantıkcılık 2  Rasyonalcılık / Rasyonalizm 3 Teorisyenlik / Teoricilik  , Nazaryatcılık

Fıkırzan [adj] = Fikir bilimci , Düşünceden anlayan (mz) Fikir okuyan , Düşünceleri sezip veye okuyan

Fıle [syn] = 1 Kāfir , Gāvur 2 (mz) Hiristiyan veya islāmdan  başka dinden olan , Müslüman olmayan , Gayri müslüm 3 Dinsiz

<< bkz  Kafır >>

Fılebûyin / Fılebûn = Kāfir olmak , Gāvur olma veya olmak , Kāfirleşmek

Fılekırın = Kāfirleştirmek , Gāvurlaştırmak

Fıleti = 1 Kāfirlik , Gāvurluk 2 Gayri müslümlük





Fılıtandın = 1 Kurtulmak , Bağlılıktan boşanmak , Bağlanmış bir şeyin  bağlılığından kurtulması , Çözülme / Çözülmek 2 (mz) Çözüm *** Destamıda fılıti = Elimden kurtuldu *** Gırëdayi hiştım xwe xwe fılıtiye = Bağlı kodum kendi  kendisi çözülmüş *** Fılıti = Çözüldü , Boşandı , Bağlılıktan kurtuldu

Fır  = 
Uçuş ***  Bıfıre = Uç *** Ne fıre =  1 Uçma 2 Uçmuyor ***  Dıfıre = Uçuyor *** Fırri = Uçtu *** Fırrina duh = Dünkü uçuş *** Fırrina berjer = Alaç uçuş *** Fırrina bılınd = Yüksek uçuş ***Fırrina teselekırne = Deney uçuşu ***   Fırrina  talime = Tālim uçuşu , Eğitim uçuşu *** Fırrina ewra = Bulutların uçuşu *** Fırrintiya ewra =Bulutların uçuşuşu    
<<  bkz  Fırrin >>
  



Fırëketın =
Uçmak , Uçuşa geşmek , Uçarıya olamak



Fırëqet
[adj]  1 = 1 (pol) Hür , Özgür , Serbest 2  Fāriğ , Feragat 3 (pol) Liberal durum , Hür hāl , Özgür durum ***  Beyanname fırëqete = 1 Feragat beyannamesi  2 Tevekkül , Teslimiyet *** Fırëqet kıvşkırın = Feragat göstermek  *** Xweya fırëqetë = Feragat sahibi ***  Tu car ev në fırëqet kırın =  Kesinlikle bu feragat edilmez ***  Rëya fırëqet / Riya fırëqet =  (ss)  Serbest yol  *** Fırëqeti gerin = Serbestce gezmek , Çekinmeden gezmek *** Fırëqeti xwestın = Feragat istemek *** Dereki fırëqet dıgerım =  Serbest bir yer arıyorum , Emin bir yer arıyorum *** Fırëqeti dest xıstın = Serbestlik elde etmet , Feragat elde etmek Bı fırëqeti = 1 Feragatlı 2 (pol) Hürce , Liberalce  *** Bë fırëqeti = 1 Feragatsız / Feragatsızlık   2 Serbestsizlik , Hürriyetsizlik *** Fırëqetki = Serbestce , Hürce , Özgürce
<< bkz Terkeser  Hür ve özgür için : Azad >>

Fırëqet 2 =
Issız / Issızlık , Tenha , Sākin  2 (rel) İnziva , Tevekkül ***  Dereki fırëqetta me bazıriya qaçaxim kırıwu të birate ?
= Issız bir yerde kaçakcılık pazarı etmiş idik geliyormu aklınza ? *** Bı fırëqeti = Isısızlık , Tenhalık , İnzivalık *** Bë fırëqeti =  Tenha veya ıssız olamama durumu , Sākinlik
 
<< bkz  Tenha , Xali , Xewle >>

Fırëqet 3 = 1 Sükūn , Vakar , Temkin , İtidal  2 Sükūnet , Sessizlik, Durgunluk  3 (vulg) Dum duma *** Bı fırëqeti = Vakarlı , Temkinli , İtidalli *** Bë fırëqeti = Vakarsız  , İtidalsiz , Temkinsiz  

Fırëqetgah / Fırëqetgeh = 1 (rel) İnzivagāh , Uzletgāh , Tenha ve ısssız olan yer , Halvetgāh , Gizli ibadet yeri , Riyazetgāh 2 Sākin olan yer , Sessiz ve sükūn yer
<< bkz Rëyazadgah >>
 

Fırëqetkırın = 1
Feragatlemek 2 Boşamak , El çektirtmek 3 Affettirmek , Kusurları gidermek 4 Davadan ve istemlerinden vaz geçmek veya vazgeçirtmek 5 (vuılg) Sotalamak (mz) Sıvıştırmak , İş kıvırmak

 Fırëqeti
[adj] = 1 Feragatlık 2 Serbestlik , Özgürlük , Bağımlı olmama durumu , Bağımsızlık 3 Ferāğlık 4 (mz) Liberallik  5 (rel) Uzlet / Uzletlik


Fırëqetbûyin  / Fırëqetbûn
[adj] = 1 Feragat oluş , Serbestlik  2 Boşanık olma , Belli bir akide veya sözleşmeye bağlı olmama , Ferāğ olmak  3 Affediş vaziyet , İstemlerinden veya davadan vazgeçiş durumu , Caymak , Vazgreçmek , Rücū , Feragatta olmak ,  Kendi rızası ile el çekme durumu  , Vazgeçiş hāli , İstifa oluş ,  Terk veya bırakım içinde olmak 4 (pol) Liberalleşmek , Serbestleşmek , Hürleşmek , Özgürleşmek 5 Issızlaşmak , İstirahat durumu , Dinlenme hāli, Tek hāline kalmak  (vulg) Sota olmak (mz)  Sıvışmak 6 (rel) Tevekküldeki  hāl ve durum , İnziva oluş , İnzivalı vaziyet  *** Fırëqetbûyi = 1 Vazgeçen  , Fārig  2 Huzur veya sükūnda olan , Tehlikeden sıyrılan *** Fırëqet bûm = Fāriğ oldum *** Fırëqetbû = Fāriğ oldu *** Fırëqet bû lë … Fāriğ oldu fakat …
<< bkz  Bë mınnet , Azadbûyin >>


Fırëqetkar [adj] = 1 Feragatkār  2 (pol)  Liberalist
<< bkz Fırëqetvan >>

Fırëqetname =1
 Feragatname 2 (pol) Manifesto 3 (rel) Endüljans , Bağış karşılığına cennete girmek için verilen  belgesi veta vesika , H üccet , Güvenilir belge 4 Doküman , Vesika

Fırëqetnamevan  [adj] =  Dokümancı , Belge veya vesika düzenleyicisi , Dokümantalist


Fırëqetvan
[adj] = 1  Fāriğ , Alākası ve sorumluluğu kalmayan , Feragatcı  2( pol) Liberal , Liberalist , Bağımsız  3 (pol) Otonomcu , Özerkci , Muhtariyetci , Bağımsızlık yanlısı  4 Sebestlikten yana olan , Hürriyetci , Özgürlükcü  5 (rel / edb) Rücūkār  5 Bağlılıktan vazgeçici , Var olan durundan cayan , Cayıcı  6 Kendi başına buyruk
<< bkz Hurriyetvan >>

Fırëqetvanî [adj] = 1  Fāriğlik , Feragatcılık 2 (pol) Liberallik , Hürriyetcilik , Özgürlükcülük 3 (rel / edb) Rücūkārlık 4  Otanamculuk , Muhtariyeycilik ,Özerkcilik , Kendi başınalık , Feragatcılık 5 Hoş görücülük

Fırëqetiyat [pol] = 1  Liberalizm , Serbest fikir doktrini  2 Liberasyon 3 Hürriyetcilik , Özgürcülük , Serbestcilik
 

 Fırrin  =
Uçuş  *** Fırrineda  =  Uçuşta  , Uçarken *** Hime  fırre  dıke  = Uçuş  öğretiyor ,  Uçuşu  öğretiyor *** Heyame fırrina cûcıkaye = Civcivlerin ucuş zamanı , Civcivlerin kanatlanma vakti , Yuvadaki yavruların ucuş zamanı

Fırrıni = 
Uçarıya , Uçuş  halindeyken *** 



Fırbûyin  /  Fırbûn   
[  syn ]  =   1  İçiliş  , İçilik  2  Fırlamak , Fırlayış ,  Fırlatılış


Fırandın =
Uçurtmak , Atıp havalandırmak , Uçuşunu sağlamak

Fırkırın  1 =  
Uçurtmak  ,  Havalandırmak  (ss)  Uçuş  yapmak 

Fırkırın  2  = 
İçmek  ,  Yudumlamak , Sulu içeçek içmek


Fırrëxıstın  = 
Uçurtmak ,  Yavruyu  yuvadan  uçurtmak  ***  Hime  fırre  bûn =   Uçuş  talimi  ,  Uçuş  öğrenme

Fırinvan 1 /  Balefırvan  [adj] =    Pilot , Plarnörcü ***  Fırrinvan  =  Hostes ,   Pilot  yardımcısı *** Fırvan =  1 Uçucu , Takma kanat veya plarnetle uçabilen kişi veya pilot  2  Hezarfen celebinin diğer bir ismi

Fırinvan 2 [adj] =    Hostes  ,  Pilot  yardımcısı , Uçuş görevlisi

Fırok 1 = 1 Uçucu , Kendi kendine uçuculaşan şeyler , Uçurmaya yarıyan şey 2  Uçurtma , Kasmaklı 3 (zz) Her türlü oyuncak uçurtma 4 (ss) Eğitimde kullanılan matorsuz planör uçak

Fırok 2 = Uçurtma , Kağıttan yapılan uçurgeç


Fırfırok [tchn] =  1 Kasnaklı , Uçurtma  Pervane 2 Vatilatör , Oda içini havalandırma pervanesi
<<blz  Perwane >>

Fırsend = 1  Fırsat , Sıra  2 İmkān , Olanak , Uygun zamanı kollamak  3  Kollama , Kolpo 4 Ödün , Taviz  5 (vulg) Düşeş *** Fırsend ditın = Fısat bulmak  Fırsat bulmak , Sırasını bulmak *** Fırsend dëda = Fırsatında *** Fırsend dayin =  Fırsat vermek *** Fırsend hıldan = Fırsat almak *** Fırsend hesıbandın = Fırsat sanmak , Fırsat saymak *** Heyame fırsendeye = Fırsatın zamanıdır , Fırsatın vaktidir *** Fırsend dest xıstın = Fırsat elde etmek , Fırsat ele geçirmek *** Bë fırsend = Fırsatsız *** Pë fırsendeva = Fırsat ile *** Fırsend revandın = Fırsat kaçırmak *** Fırsend  bë paşkë = Fırsat gelsşn sonra , Sırası gelsiç sonra ***  Ev fırsend bû = Bu fırsat oldu *** Fırsend bıkeve = Fırsat düşerse *** Fırsend derkeve = Fırsat çıkarsa , Sırası gelirse *** Fırsend raçevkırın = Fırsat gözetmek  *** Fırsend gırtın = Fırsat tutmak  *** Fırsend ber çev derdazkırın = Fırsat  gözden geçirmek ; Fırsat değerlendirmek *** Fırsentë exme hesıbandın = Fırsatı ganimet saymak , Fırsati ganimet bilmek *** Fısenda mı = Fırsatın *** Fırsenda te = Fırsatın *** Fırsen unda = Fırsat kayboldu *** Fırsend derbaz bû = Fırsat geçti 
 << bkz Derefet , İmkan >>
{ Diğer Diyalekt’ler : Keys , Kës , Şep , Mecal , Hemk ,Mefer , Delive , Lëanin , Wesan , Fesal }

Fırsendkar / Fıresenddar [adj] = Fırsatçı , Kollayıcı , Fırsat düşkünü

Fırsendvan [adj] = Fırsatçı , Kollayıcı *** Fırsendvanî = Fırsatçılık , Kolayıcılık


Fıtne = Fitne *** Fıtne derxıstın = Fitne çıkarmak *** Fıtneki … = Bir fitne … *** Fıtneti = Fitnelik
{
Diğer Diyalekt’ler :Aşob , Ajawa }

Fıtnekar
[adj] = Fitnekār , Fitneci , Fesad eyleyici , Ortalığı bir birine düşürmeye çalışan



Fıtnevan
[adj] = Fitneci , Fesadcı , Karıştırıcı (mz) Kundakcı , Parmakçı *** Fıtnevanî = Fitnecilik

<< bkz Fitvan >>

{
Diğer Diyalekt’ler :  Şofar , Awan , Ewan , Gelac }

Fıtne kırın =
Fitne etmek , Fitnelemek







KÜRTÇE = TÜRKÇE  sözlük   FERHENG   www.elat.ch