PDF Print Email

Rëzbûna : Dı
Dı : Sıralaması

***********


  1
[ adv ]  =   (  dç )  Belirteç  ,  Zarf  ,  Fiil  belirteçi  , Türt’çede   da ,  de  , tir , ta ,  te  ,  dan  ,  den  ,  rum  ,  yor  gibileri  , Son  ek  ,  Ardek ,  Türçede fiilde şimdiki zamanlı ardek , Kürtçede ömndek  ***  Dıpëm  =
Nöbetteyim , Gözlüyorum , Gödüyorum ***  Dıpë  =  Gözlüyor  ***  Dıçe  =  Gidiyor  ***   Dısekıne  =  Duruyor  ***   Dılize  =  Oynuyor  ***  Dıxwane /  Dıxûne  =     Okuyor  ***  Dıxure =  Kaşınıyor   *** Dıpëje =  Pişiyor  ***  Dıfıkırım  =   Düşünüyorum  ***  Dısekınani  =  Durduruyordu   ***  Hıdık  ma    ket   =     Az  kalsın  düşüyordu  ***   Ev    xıst  =    Bu  düşürüyordu  ***  Ew  dıkır =     O  yapıyordu  ***     Dımılmıland =    Dalgalanıyordu  ***  Dıwinım =    Görüyorum ,  Buluyorum  ***     wi    barida   dı … ***    wi  wareda =   Bu  konuda  ***      war’ë  çandeda  =   Kültürel  konuda   ***  Xwera  dıbılım  =   Kendimle  meşkulum  ,  Kendim  ile  oyalanıyorum  ***  Dıfıkıri    fıkıre =  Düşüneceksen  düşün , Düşünürsen  düşün  ***       waxta  bere   dıma   =   Eskiden  kalıyordu  ***   Dımali  bımale =  Süpüreceksen  süpür  ,  Devşireceksen  devşir  ***   Dıreqısi  =   Oynuyordu  ,  Raks  ediyordu ***  Dıwejın  ne  wejım  qe  … /   Dıbëjım   ne  bëjım  qe …  =   Söyluyorum   söylemiyorum  hiç …  ***       dome =   Devam  ediyor  ,   Sürüyor   ***   Dıwe  /  Dıbe  =    Olur  *** Dıkarıbe = Dıkarıbû = Deste dı = Dımıli = 1 Dalgalanıyordu 2 Kürtçede zazaca veya Dımılice
<<  bkz Lı ,    >>

…dı 2  / …dın =
 Öteki , Başka  Fi,lan , Filan şey , Daha  *** Yeki = Başka biri , Başka birtane *** Çeveki dı =Başka nbir gözle *** Çeva dı  =Öteki göz *** Rojeki dı  = Başka bir gün *** Hınek dı = Biraz daha *** Ewi dı = Ötekisi
<< bkz …dın  1 >>


Dıbe / Dıwe [syn] = 1 Oluyor 2 Olur




Dıfa [syn] = 1 Savunma , Müdafaa 2 (sp) Defans  3 Tedafüi *** Dıfa mı = Müdafaam , Savunman *** Dıfa te = Müdafaan , Savunman *** Dıfava = Müdafaayla , Müdafaa ile , Savunmayla , Savunma ile *** Dewsa dıfë = Müdafaa yeri , Savunma yeri *** Dıfa heqe = Savunma haktır , Müdafaa haktır *** Xeta dıfë = Müdafaa hattı , Savunma hattı  *** Kara dıfë = Müdafaa hazırlığı , Savunma hazırlığı *** Dıfa çıye ? = Neyin müdefaası ? ; Neyin savunması ? *** Xweberë dıfa dıki = Boşuna savunuyorsun  , Boşuna müdafaa ediyorsun
<< bkz Mıdafa , Parestın >>

Dıfabûyin / Dıfabûn =  1 Mudafaa olma , Savunulma 2 Tedafüi hāller

Dıfakırın [syn] = 1 Müdefaa etmek , Savunmak 2 Tedafüi hālde bulunmak , Bir devaya veya benzer olaya karşı durmak

Dıfavan [adj] = 1 Müdahil , Savunucu , Müdefaacı , Müdafi 2 (sp) Bekler , Bek

Dıbır = Dübür , Makat , Büzük
<< bkz Qûn >>

Dıbıstan = Okul , Mektep , Medrese***  Dıbıstan a navin = Orta okul *** Dıbıstan a ewıl = İlk okul
<< bkz Xwendegeh>>

Dıgehe =  Akıp gidiyor anlamında bir sözcük

Dıgel = İle


Dık = Edat , Kırın fiilinin Başka bir biçimi *** Dıkım = Ediyorum , Yapıyorum *** Çı dıki ? = Ne ediyorsun ? *** Radıkım = Kaldırıyorum *** Dıke ! = Ediyor !

Dıhlık = Dişi kedi


Dıl = 1 Kalp 2 Gönül (mz) Huy *** Jı ber dıl mır = Kalpten öldü *** Ëş a dıl = Kalp ağrısı *** Derba dıl = Kalp darbesi ***  Naxaşiya dıl = Kalp hastalığı *** Dıl keştandın = Kalp kırmak , Gönül kırmak *** Derda dıl = Gönül derdi *** Dılki = Kalpten , Gönülden *** Dıldar = Gönül verici *** Dıl xışk = Habis , Fasat , Kötü tabiatlı *** Dıl tenık =  Sıkkın gönüllü , Sabırsız *** Dıl tenık kırın = Bunaltmak , Sıkıntı vermek *** Dıl pak = İyi kalpli *** Dıl tengi = Gönül sıkıntısı , Gönül darlığı *** Dıl levketın = Gönül çırpınışı *** Dıl paqıj = Temiz kalpli *** Bë dıl = İsteksiz , Gönülsüz *** Bı dıl = Gönülden *** Dıl sari = Gönül soğukluğu *** Dıl şewati = Gönül yangınlığı *** Dıl rehm = Mütevazi (mz) Yumşak huylu *** Dıl nerm = Yumşak huylu , Halim , Yufka  gçnüllü *** Dıl tengi = Bunalım , İç sıkıntısı , Meyusluk *** Dılki = İçtenlikle , Samimiyetle , Sadakatla  *** Dıl sar = İlgisiz , Aldırışsız , Meraksız *** Dıl şa = 1 Sevincli 2 Bayan ismi *** Dıl geş (syn) = 1 Ferahlık , Esenlik 2 Şen , Mutlu *** Dıl tunebûyin = Gönlü olmamak , İsteksizlik *** Dıl xweşi = Hoşluk , Hoş gönüllülük *** Derb a dıl = Kalp sektesi *** Dıl fıre = Gönlü geniş *** Dıl tari kırın = Gönlünü karartmak *** Listik a dıl = 1 Gönül oyunu 2 Gönül eğlencesi *** Qasi dıl = Gönlüne kadar , Kalbine göre *** Xwedë cc qasi dıl ... = Allah cc gönlüne göre ... *** Dılva = Gönülle , Gönül ile *** Dıl û can ... = Gönül ve can ... *** Dıla wi tune = Gönlü yok ,  Onun gönlü yok *** Nëçirvan a dıla = Gönül avcusu *** Dıl gırëdanva = Gönül bağlılığı ile *** Bela dıl = Gönül belāsı *** Parsekvan a dıl = Gönül dilencisi *** Jı dıl ketın = Gönülden düşmek ***  Këfa dıl = Gönül keyfi *** Dıl fermanë gudar newe = Gönül ferman dinlemez  *** Dıl gerandın = Gönül gezdirmek *** Rıza dıl = Gönül rızası  *** Dina dıl  binha gul e = (red) Gönül delisi gül kokusudur *** Dıl kë hez bıke Sıltan ew e = Gönül kimi severse Sultan odur *** Dıl mızdan = Gönül okşamak *** Dıl dayin = Gönül vermek *** Jı dılaxwe derxıstın = Gönlünden çıkarmak  *** Çeva dıl xenci pera tışteki newine .  =  Gönül gözü paradan başka  bir şey görmüyor .*** Dıl dewlemend = Zengin gönüllü *** Dıl kışandın = Gönül çekmek *** Dıl a mera pëva dıma = İnsanın gönlü onunla kalıyordu *** Dıl sar kırın = Gönül soğutmak *** Dıl reş kırın = Gönül karartmak *** Dıl tër = Tok gönüllü *** Dıl hebûn = Gönlü var olmak *** Dıle keçıkë heye = Kızın gönlü var *** Dılaxweda derbazkır = Gönlümden geçirdim *** Gori dılaxwe = Gönlüne göre *** Ber dıl gerandın = Teselli etmek *** Heyrana dılam = Gönlümün hayranı   *** Komegiya dıl = Gönül birliği *** Dıl vedan = Gönül açmak *** Axmaxa dıl = Gönül budalası *** Dıl levketın = Gönül bulantısı *** Dıl dız = Gönül hırsızı *** Dıl guhurandaı = Gönül değiştirmek *** Dina dıl = Gönül delisi *** Tırana dıl = Gönül eğlencesi *** Merxas a dıl = Gönül eri *** Dıl ne kal dıbe neji pir. = Gönül ne ihtiyarlar nede yaşlanır. *** Rehetiya dıl = Gönül rahatlığı *** Dilana dıl = Gönül şenliği *** Dıl acızi = Gönül acizliği *** Dıl a wi pë maye = Gönlü onun ile kalmış *** Dıl hışyar = Gönlü uyanık ***  Dıl a mı ... = Gönlüm ... *** Dıl a te = Gönlün *** Dıl bırin = Gönlü yaralı *** Pë dıleki şewat = Yanık bir gönül ile *** Dıl rast = Doğru gönüllü , Sadık *** Dıl tıji = Gönlü dolu *** Dıl vala kırın = Gönül boşaltmak  , Gönlünü boşaltmak *** Dıl vekıri ... = Açık gönül ... *** Dıl xırab = Kötü niyetli , Bozuk gönüllü *** Dıl xurt [syn] = 1 Dinc kalpli , Güçlü kalpli 2 İradeli , Mānen güçlü *** Jı dıl avëtın = Gönülden atmak , Baştan savmak *** Jı dıl derxıstın = Gönülden çıkarmak *** Jı dılva gotın = Gönül ile söylemek *** Dıl a xwe gırtın = Gönlünü kapamak *** Dıl dıl a   = Gönülden gönüle *** Bë dıl = Gönülsüz , İsteksiz *** Bı dıl = Gönülle *** Kabax a dıl = Meret olası gönül *** Xeyda dıl = Gönül gailesi *** Jı dıl qetin = Gönülden kopmak


Dılawer [rgd] = 1 Erkek ismi , Erkek güzeli 2 Cesaretli , Korkusuz , Atılgan    


Dılhavin / Dılavin = Yazın başlangıcı , Meyvelerin olgunluk alma mevsimi

Dılber [rgd]  =  Bayan ismi , Dilber , Güzel


Dılçûyin / Dılçûn
= Arzu ile gitmek , Arzulamak


Dıldar =
İhtiraslı , Tutkulu , Samimi

Dılëş
= Kalp ağrısı

Dıl ëşandın = Kalp incitmek , Gönül bıraktırmak , Gönül incitmek

Dılgeş = Hoşnut , Sevicli , Neşeli

Dılxwaz = 1  İyimser , İyi niyetli 2 Optimist *** Dılxwazî =  İyimserlik

 Dılxweş = Hoş gönüllü , Latif gönüllü *** Dıl xweşî = Esenlik , Gönence , Mutluluk

Dıl kışandın = 1 Gönlü çekmek ; Meyl etmek 2 İştahla bir yiyeceği arzulamak


Dıl ketin = Gönlü düşmek , Gönlü girmek , Sevdalanmak , Aşık olmak


Dılkëş = Gönül  çekici , Meyl ettirici veya edici

Dılovan [syn] = 1 Sevecen  , Gönül deş , Şefkatli , Müşvik 2 Kanber *** Dılovanî = Sevecenli , Ālī cenaplık
<< bkz Hogır , Omıt >>

Dıl pak = İyi kalpli

Dıl reş = Kara gönüllü , Kötü niyetli , Fesatcı , Kate külleci


Dılvan [adj] = 1 Kardiyolog 2 Gönüldeş

Dılvaniyat = Kardiyoloji


 
Dılkeştandın / Dılşıkandın  =   Gönül kırmak  ,  Kalp  kırmak ,  Gücendirmek  ***    Dılkeşti  kırın   =   Düş  kırıklığı  etmek  ,   Gönül   kırıklığına  sebep  olmak  , Burukluk  vermek


Dılkeşti  =  Burukluk  ,  Gücenik /  Güceniş  , Gönül  kırıklığı  ,  Alınganlık 
 



Dılkeştibûyin / Dılkeştibûn  = 
 
Gücenikleşme  ,  Düşkırıklığı  ,   Alıngan  oluş   

..dın  1  = 1 Başka , Ayrı , Fark  , Öteki , Diğer / Diğeri , Sāir 2  Kürt’çede  ve  Türk’çede   belirteç imi  ,  den  ,  dan  , si , ki  , kini , ka  , Bileşik kelimelerde don ek , Ardek , Edat  ***  Mesele  dın  =  Öteki  mesele  ,  Başka  sorun , Sāir mesele / Sāir meseleler  ***  Ew î  dın  =   Ötekisi , Sāiri   ***  Rojaki dın / Rojki dın   =  Başka  bir  gün , Sāir bir gün ***  Yën dı = Ötekisi , Diğeri *** Yen  dın  =  Ötekisi  ***  Weki    dın  =   Gayrisi  ,  Farklıca  ***   Heqa  yen   dın  =  Ötekinin    hakkı  ***  Gunde  dın  / ... dı  = Öteki   köy  ***   Saleki  dın / ... dı   disa   =  Başka  yıl   yine , Başka yıl tekrar  ***  Ë dın   =  Ötekisi , Diğeri *** Ën dı = Ötekisi , Diğeri ***  Xwendına dın  =  Başka  okuma  ,  Öteki  okuma ***  Dıbıstaneki  dın  =   Başka  bir  okul , Sāir bir okul  *** Rorki dın = Sāir bir gün , Öteki bir gün , Başka bir gün
<< bkz  Yën >>


...dın 2 = 1
 Kırın fiilinin farklı zamanlarındaki biçiminde kullanılır  2 Son ek , mak , mek  gibi fiil , Ardek , Fiil

ardekleridir *** Alıdandın / Walıdandın = Doğmak , Doğuş ,Zāhirleşme/ Zāhirleşmek ***  Hesıbandın = Saymak , Hesaba katmak , Saygı veya hürmet ile değer vermek *** Şëlandın / Şëllandın = 1 Bulandırmak 2 Çalmak , Soygun etmek , Çapul etmek *** Ecıbandın = Acayipleştirmek *** Kolandın = 1 Kazı yapmak , Deşelemek 2 (mz) Araştırma veya inceleme etmek *** Malandın = 1 Ev içini süpürmek veya derleyip toparlamak 2 Delmek veya toparlamak   
(*47)
<< bkz  Kırın , ... tın >>



...dın 3 / ...rın /...tın  = Kırın  fiil biçimlerinin farklı büzgün hālleri  , Sözcüğe kılgılarında fiil anlamı verir , Ardek  , me , mek , mak  *** Mıjûlandın / Fıkırandın = Düğünmek , Fikreylemek *** Mıjûldantın / Mıjûlandın = Düşümüşleme , Fikreylenme *** Fıkırdantın / Fıkırandın = Düşünüş  , Düşünce içinde olmak veya Fikreyletmek , Fikreylemelerde  bulunmak *** Çëkırtın = Yapım , Yapılış *** Çëkırtın datın / Çëkırtın dayin = Yapım verdirmek , Yapılış sağlamak ***  Hënıjandın = Pineklemek , Uyuklamak *** Hellandın = Eritmek *** Hejandın = Sallamak ***  Şandın = Göndermek , Yollamak *** Darojtın = (syn)  Sıyırmak , Kazımak , Kürümek *** Derda barın = Dert yüküdürler  veya dert yüküdürler *** Hılgırtın = Tutumlaşmak , Yüklenmek Yük yüklenene yükü birine kaldırmada bulunmak *** Domandın = Sürdürmek , Devam ettirmek *** Sotandın = 1 Sotelenmek , Kavurlanmak 2 Soteleniş , Kavurlanış
 (*64 / *47)


Dılop = Damla , Katre  *** Dılop dılop = Damla damla , Katre katre *** Dınıqute = Damlıyor *** Dılopa baranë = Yağmur damlası *** Dılpa xudanë = Ter damlası *** Dıdılope = Damlıyor , Damlalaşıyor , Katreleşiyor *** Bıdılopine = Damlat , Damıtla *** Bı dılop = Damla ile , Damıtımla *** Bë dılop = Damlasız *** Çend dılop = 1 Kaç damla ?  2 Bir kaç damla . ***  Dılapa hësıra =Göz yaiı damlaları *** Dılopa xwinë = Kan damlası  *** Dılopa avë = Su damlası ***  Dılopek =  Bir damla , Bir katre *** Naxaşiya dılopë / Şehte dıl = (tz) 1 Damla hastalığı , Kalp felçi , Kalp inmesi 2 Apopleksi , Felç , Nüzul *** Kewşte kevıre dılopi = Damla taş mağarası *** Kevıre dılopi = 1 Damla taşı , Sarkıt , İskalaktik 2 Zümrüt  ve yasmin veya elmas gibi değerli taşlar *** Denge dılopa dahat  jı derva , Mı ewrava tev dıbari ! = (edb) Damla sesleri geliyordu dışarıdan , Ben bulutlarla birlikte yağıyordum ! *** Dılop dılop dıkışi = Damla damla akıyordu

<< bkz  Nıqut , Çıllık / Çılk  >>
{ Diğer Diğyalekt’ler : Peşk , Çıpık , Pujak }

 Dılopandın = Damıtmak , Damlatmak , İmbiklemek , Katreleştirmek

<<
bkz  Nıqutandın , Lûlıkkrın >>

Dılopbûyin / Dılopbûn = 1
Damlamak

 Damlalanış 2 (mz)  Gelmek , Şıpadak çıkıp gelmek , Habersizce gelmek ,  Dammak  , Damlamak

Dılopkırın  =
Damlatmak , Damıtmak
<< bkz Lûlıkkırın >>


Dılopdank / Dılopdang = 1 Damlalık  , Damla sayacı , Damlatma şırıngası , Katrelik , Kontgut  2 Çatı altı oluğu , Çatıya yağan yağmuru arıtan borular 3 Pençere çerçevesinde suyun içeriye girmesini önleyen pervazlar veya dışa çıkık kanat
 << bkz Nıqutdank >>
 

Dıl = çalışması olmadı yanlız bu sözler hatırda kalması için = Hemiki   dılate tunnawu ewıl iqrar nekıryayi ! = Maden gönlün yoktu ezelinden ikrar eylemeyeydin ! (ebd / K.oğlan)

Dıri [bot] = 1 Tikenli çalı 2 Kuşkonmaz bitkisi , Gür ormanıda denilen bitki *** Dıriya reş = 1 Kara çalı  2 (mz) İki gönül arasına giren


Dırık [bot] =  1 Çalı , Çalı çırpı 2 Tikenli çalı *** Dırıke reş = 1 Kara çalı  2 (mz) İki gönül arasına giren


Dıwek =
Belki , Acaba , Olası , İhtimal , Tahmin , Muhtemel  2 Farz etme veya  sanma , Herhalde , Var sayım , Olabilir *** Dıwek bë = Belki gelebilir *** Dıwek të = Herhalde geliyor *** Dıwek të dittın = Belki bulunabilir , Görülme olasallığı var *** Dıwek  hewe = Belki vardır *** Dıwek të birate = Belki  hatırına geliyor *** Dıwek bû = Belki oldu *** Dıwek waxt … = Belki  vakit …
{
Diğer Diyalekt’ler : Dıvët , Rawëj , Belım , Belki }
 

Dılkëş = Gönül  çekici , Meyl ettirici veya edici

Dılovan [syn] = 1 Sevecen  , Gönül deş , Şefkatli , Müşvik 2 Kanber *** Dılovanî = Sevecenli , Ālī cenaplık
<< bkz Hogır , Omıt >>

Dıl pak = İyi kalpli

Dıl reş = Kara gönüllü , Kötü niyetli , Fesatcı , Kate külleci


Dılvan [adj] = 1 Kardiyolog 2 Gönüldeş

Dılvaniyat = Kardiyoloji


 
Dılkeştandın / Dılşıkandın  =   Gönül kırmak  ,  Kalp  kırmak ,  Gücendirmek  ***    Dılkeşti  kırın   =   Düş  kırıklığı  etmek  ,   Gönül   kırıklığına  sebep  olmak  , Burukluk  vermek


Dılkeşti  =  Burukluk  ,  Gücenik /  Güceniş  , Gönül  kırıklığı  ,  Alınganlık 
 



Dılkeştibûyin / Dılkeştibûn  = 
 
Gücenikleşme  ,  Düşkırıklığı  ,   Alıngan  oluş   

..dın  1  = 1 Başka , Ayrı , Fark  , Öteki , Diğer / Diğeri , Sāir 2  Kürt’çede  ve  Türk’çede   belirteç imi  ,  den  ,  dan  , si , ki  , kini , ka  , Bileşik kelimelerde don ek , Ardek , Edat  ***  Mesele  dın  =  Öteki  mesele  ,  Başka  sorun , Sāir mesele / Sāir meseleler  ***  Ew î  dın  =   Ötekisi , Sāiri   ***  Rojaki dın / Rojki dın   =  Başka  bir  gün , Sāir bir gün ***  Yën dı = Ötekisi , Diğeri *** Yen  dın  =  Ötekisi  ***  Weki    dın  =   Gayrisi  ,  Farklıca  ***   Heqa  yen   dın  =  Ötekinin    hakkı  ***  Gunde  dın  / ... dı  = Öteki   köy  ***   Saleki  dın / ... dı   disa   =  Başka  yıl   yine , Başka yıl tekrar  ***  Ë dın   =  Ötekisi , Diğeri *** Ën dı = Ötekisi , Diğeri ***  Xwendına dın  =  Başka  okuma  ,  Öteki  okuma ***  Dıbıstaneki  dın  =   Başka  bir  okul , Sāir bir okul  *** Rorki dın = Sāir bir gün , Öteki bir gün , Başka bir gün
<< bkz  Yën >>


...dın 2 = 1
 Kırın fiilinin farklı zamanlarındaki biçiminde kullanılır  2 Son ek , mak , mek  gibi fiil , Ardek , Fiil

ardekleridir *** Alıdandın / Walıdandın = Doğmak , Doğuş ,Zāhirleşme/ Zāhirleşmek ***  Hesıbandın = Saymak , Hesaba katmak , Saygı veya hürmet ile değer vermek *** Şëlandın / Şëllandın = 1 Bulandırmak 2 Çalmak , Soygun etmek , Çapul etmek *** Ecıbandın = Acayipleştirmek *** Kolandın = 1 Kazı yapmak , Deşelemek 2 (mz) Araştırma veya inceleme etmek *** Malandın = 1 Ev içini süpürmek veya derleyip toparlamak 2 Delmek veya toparlamak   
(*47)
<< bkz  Kırın , ... tın >>



...dın 3 / ...rın /...tın  = Kırın  fiil biçimlerinin farklı büzgün hālleri  , Sözcüğe kılgılarında fiil anlamı verir , Ardek  , me , mek , mak  *** Mıjûlandın / Fıkırandın = Düğünmek , Fikreylemek *** Mıjûldantın / Mıjûlandın = Düşümüşleme , Fikreylenme *** Fıkırdantın / Fıkırandın = Düşünüş  , Düşünce içinde olmak veya Fikreyletmek , Fikreylemelerde  bulunmak *** Çëkırtın = Yapım , Yapılış *** Çëkırtın datın / Çëkırtın dayin = Yapım verdirmek , Yapılış sağlamak ***  Hënıjandın = Pineklemek , Uyuklamak *** Hellandın = Eritmek *** Hejandın = Sallamak ***  Şandın = Göndermek , Yollamak *** Darojtın = (syn)  Sıyırmak , Kazımak , Kürümek *** Derda barın = Dert yüküdürler  veya dert yüküdürler *** Hılgırtın = Tutumlaşmak , Yüklenmek Yük yüklenene yükü birine kaldırmada bulunmak *** Domandın = Sürdürmek , Devam ettirmek *** Sotandın = 1 Sotelenmek , Kavurlanmak 2 Soteleniş , Kavurlanış
 (*64 / *47)


Dılop = Damla , Katre  *** Dılop dılop = Damla damla , Katre katre *** Dınıqute = Damlıyor *** Dılopa baranë = Yağmur damlası *** Dılpa xudanë = Ter damlası *** Dıdılope = Damlıyor , Damlalaşıyor , Katreleşiyor *** Bıdılopine = Damlat , Damıtla *** Bı dılop = Damla ile , Damıtımla *** Bë dılop = Damlasız *** Çend dılop = 1 Kaç damla ?  2 Bir kaç damla . ***  Dılapa hësıra =Göz yaiı damlaları *** Dılopa xwinë = Kan damlası  *** Dılopa avë = Su damlası ***  Dılopek =  Bir damla , Bir katre *** Naxaşiya dılopë / Şehte dıl = (tz) 1 Damla hastalığı , Kalp felçi , Kalp inmesi 2 Apopleksi , Felç , Nüzul *** Kewşte kevıre dılopi = Damla taş mağarası *** Kevıre dılopi = 1 Damla taşı , Sarkıt , İskalaktik 2 Zümrüt  ve yasmin veya elmas gibi değerli taşlar *** Denge dılopa dahat  jı derva , Mı ewrava tev dıbari ! = (edb) Damla sesleri geliyordu dışarıdan , Ben bulutlarla birlikte yağıyordum ! *** Dılop dılop dıkışi = Damla damla akıyordu

<< bkz  Nıqut , Çıllık / Çılk  >>
{ Diğer Diğyalekt’ler : Peşk , Çıpık , Pujak }

 Dılopandın = Damıtmak , Damlatmak , İmbiklemek , Katreleştirmek

<<
bkz  Nıqutandın , Lûlıkkrın >>

Dılopbûyin / Dılopbûn = 1
Damlamak

 Damlalanış 2 (mz)  Gelmek , Şıpadak çıkıp gelmek , Habersizce gelmek ,  Dammak  , Damlamak

Dılopkırın  =
Damlatmak , Damıtmak
<< bkz Lûlıkkırın >>


Dılopdank / Dılopdang = 1 Damlalık  , Damla sayacı , Damlatma şırıngası , Katrelik , Kontgut  2 Çatı altı oluğu , Çatıya yağan yağmuru arıtan borular 3 Pençere çerçevesinde suyun içeriye girmesini önleyen pervazlar veya dışa çıkık kanat
 << bkz Nıqutdank >>
 

Dıl = çalışması olmadı yanlız bu sözler hatırda kalması için = Hemiki   dılate tunnawu ewıl iqrar nekıryayi ! = Maden gönlün yoktu ezelinden ikrar eylemeyeydin ! (ebd / K.oğlan)

Dıri [bot] = 1 Tikenli çalı 2 Kuşkonmaz bitkisi , Gür ormanıda denilen bitki *** Dıriya reş = 1 Kara çalı  2 (mz) İki gönül arasına giren


Dırık [bot] =  1 Çalı , Çalı çırpı 2 Tikenli çalı *** Dırıke reş = 1 Kara çalı  2 (mz) İki gönül arasına giren


Dıwek =
Belki , Acaba , Olası , İhtimal , Tahmin , Muhtemel  2 Farz etme veya  sanma , Herhalde , Var sayım , Olabilir *** Dıwek bë = Belki gelebilir *** Dıwek të = Herhalde geliyor *** Dıwek të dittın = Belki bulunabilir , Görülme olasallığı var *** Dıwek  hewe = Belki vardır *** Dıwek të birate = Belki  hatırına geliyor *** Dıwek bû = Belki oldu *** Dıwek waxt … = Belki  vakit …
{
Diğer Diyalekt’ler : Dıvët , Rawëj , Belım , Belki }
 



 





KÜRTÇE = TÜRKÇE  sözlük   FERHENG   www.elat.ch