Be PDF Print Email
Rëzbûna : Be / Bë
Be : Sıralaması
************


Be  1  = 
İşaret istek  kipi , Fiil  istek  kipi 
 (*14)

Be  2 /  We  =
  Olma  ( bûn )  fiilinin Şart veta  istek kipi , Oluş  fiilinde çekim  kalıbı **    be = 1 Olur   2  Oluyor  ***  Dıbe  ça dıwe  bıra  usabe !  =  Olsunda  nasıl olursa  öyle olsun ! ***  Çı be ? =  Ne olur , Ne olaçak ***  Ça be ? = Nasıl olaçak ?  (*14)
<<  bkz  We 2 >>

Be  3  = 1  İsteksizlik ünlemi ,  Haydi  , Be 2 İşaret edatı , Hey  , Ya , Bıre   ***  De  be  =   Haydi  be ***  Way  be =  Vay  be  *** Be ew çıye ? =  Vay be o ne ?  , Bıre o ne be ***  Be bese ! = Yeter be , Bıre yeter
 (*14)
 <<  bkz  De , Î , Ya  >>

  1  = 1
Olumsuzluk  eki , Malisef'lilik  Türk'cede  sız , siz , suz  , Kürt'çede  sıfat  türeten  ön ek 2 Bī / Bi, Kelime başlarına gelen olumsuzlama eki  ***   bext =  Bahtsız ,  Hain  ***   dıl =  Gönülsüz  , İstaksiz  ***   seri =  Başsız ,  Budala  , Aptal ***     = Bensiz  ***     te  = Sensiz  ***     kes  =   Kimsesiz ,  Yanlız  ***     Dıli =   Gönülsüzce  ,  İsteksizce ***     Mılk   =  Mülksüz  ,  Malsız ***    hude  =  Beyhude ***    nan =  Ekmeksiz ***  Bë şık  =  Şüpesiz  ***  Bë seri  =  Kafasız  ,  Aptal ,  Budala ***    Bë mınnet =   Minnetsiz  , Aldırışsız ,  Kendi  başına  buruk  ***  Bë ëdeti =  Kuralsızlık  ,  Adetsizlik  , Egzotiksel *** Bë ësıl = 1  Asılsız  2 ( rgd ) Asāletsizlik  ,  Soysuzluk *** Bë ëmel =   Elverişsiz  ,  Ādi *** Bë gavi  =  İmkansızlık , Çaresizlik  ,  Olanaksızlık ***  Bë deng !  =  Sessiz  ,  Sus ! *** Bë deri = Kapısız **     häli =   Halsizlik  , Takatsızlık  **    navber  =   Aralıksız ,  Sürekli ,  Devamlı ***  Bë medeti = İştahsızlık  ***   guman nebû  = Malisef  olmadı ***   bıryar  =  Yargısız  ,  Kararsız *** Darızandına  bë bıryar  =   Yargısız  infaz Bë we  =  Süzsiz *** Bë deng  mayin =  Sessiz  kalmak , Duyarsız  olma , Kayıtsız oluş  ***  Bë xiret  =  1 Gayretsiz ,  Haylaz  ,  Hayta  2  ( mz ) Kansız , Vicdansız ***Bë rë'ti  =  Yolsuzluk , Usülsizlik ***   Bë mıqati  =   Dikkatsizik ,  Dalgınlık *** Bë bını =  1 Dipsiz  2  Sonsuz , Nihayetsiz ***  Bë jıni  = Kadınsız  , Bayansız  ***  Bë tırs = Korkusuz  , Gözü  kara  ,  Cesur *** Bë wi  = Onsuz  ***   wana =   Onlarsız  ***     ar = Utanmaz  , Arsız  *** Bë ësas  = Asılsız ,  Temelsiz  ,Mesnetsiz , Spekülasyon  *** Bë femi =  Küstahlık  , Anlayışsızlık ***  Bë pere  =   Parasız ,  Bedeva  ****   hurmeti  /    rumeti  =  Saygısızlık  , Hürmetsizlik ***  Xweya   xweyiya  xwedëye = ( red ) Sahipsizlerin sahibibesi Allāh'tır .Bë mal = 1 Evsiz 2 Mülksüz***  Bë ëdaw =Edepsiz ***
Îsal bë baran derbazbû . = Bu yıl yağmusuz geçti *** Bë xem = Gaylesiz , Bigane *** Bë gumani = Gümansızlık  (*14)

  2  =
 '' Ware '' veya  '' Hatın ''   ümlem  ve  mastar  halinin  fiilinde  kip  halidir  , 1  Telaffuzundaki gibi  aynı fakat  anlamdaki  farkı  gelme , gelmek  içerikliğinedir , Kürt'çede  ön  ek ,  Türkçede son  ek  dir , dır  , ten , Zamirli  edat , Olumlamalı kürtçede ön ek  ***  Bë an në / Bë anji në ? =   Geleçekmi   yoksa  gelmiyeçekmi ?  Gelirmi  gelmezmi ? Gelirmi veyahut gelmezmi ? ***  Ye    = Geleçek  ***      cem  =  1 Yanıma  gel !  2  Yanıma  gelince *** Gerek    zanin  = Bilinmelidir , Bilinmesi elzemdir  *** Bë mal’ë  paşkë =  Eve  geldikten  sonra *** Bë paşkë !  = Gelsin sonra ! *** Bë başe = Gelse iyi , Gelirse ne ālā ***   mal’ë =  (  syn ) 1  Eve  gel  2  Eve gelince ***   Qe  nızanım     ditın anji në ditın   =  Hiç  bilmiyorum  bulunurmu  bulunmazmı *** Kingë   bıra  bë!  = Ne  zaman  geliyorsa  gelsin  !  *** Bë ditın =  1 ( syn )  Görünürmü  ?  2  Bulunurmu  ? ***  gave  hate  mal'ë  /    gave     mal'ë =    Ne  zaman  eve  gelirse ,  Eve  geldiği  zaman ***  Bëyi  këdere   =  Nereye  geleçeksin *** Ye kingë    ? =  Ne  zaman   geleçek ? *** Bëm  an  na    Geleyimmi  yoksa  gelmeyeyimmi ,  Gelebbilirmiyim  =  Waxta  neçirëwe  (  neçiram  bë )   guya  tejijam  te =  ( red ) Tam  av  esnasında  tazımın sıçaçağı  geliyor ***  Em  bën  ser wi meseli ! = Gelelim  o mesele   üzerine !  (*14)
<<  bkz   İki  benzer ve  zıt  oluşlar  için  Terim  bölümü   Ant / Antonym  >>


   3  =  '' Gotın  / Bëje '' fiilinde   çekim  kalıbı  gibi  hallerde  kendini  gösterir ,    Türk'cede  son  ek   du , um   *** Dıbë  =  Diyordu  ,  Söylüyordu ***  Dıbëm ne  usane /  Dıwejım  ne  usane  =  Söylüyorum  öyle  değil  (*14)

Beg / Beğ [syn / mask] = 1 (adj) Bey , Bay , Zat  2 Ağa , Kehya  3  Reis 4 (bot) Bey , Arı beyi , Ece , Arı kraliçe 4 Sayın , Bay , Efendi 5 Patron , İşveren (mz) Banker *** Begi / Begti = 1 Beylik 2 Baylik , Efendilik Efendilik ***  Begem = Bayım , Beyim , Efendim *** Bega tırka = Türk beği *** Bega kurda = Kürt beği *** Bega erde / Beg ä  xweliyë = Toprak ağası , Toprağı bol alan kişi *** Bega gund / Beg ä  gund = Köy beği , Köy ağası *** Bege Bohti / Mira bohti  = Botan beği , Botanlı bey *** Mira mëşa / Bege mëşa = Arı beği , Arı kralicesi *** Keke / Keko = Ağbey , Büyük erkek kardeş *** Qiza bega = Bey kızı *** Beg ä berë = Eski beyler  *** Begek = Bir bey *** Bega mı = Beyim , Bayım , Efendim  *** Begti ne laqime ket = Beylik bize laik düşmedi , Bey efndilik bize laik sayılmadı *** Perete hewe gı te beg dıhesıbine = Paran varsa hepsi seni bey sanıyor , Paran varsa herkes seni bey sanıyor  / ... sayıyor
<< bkz Mirze , Mir , Efendi >>

Begzade = 1 Beyzāde , Paşa oğlu , Bey oğu  2 Beyefindi kişi , Kişi zāde 3 Kavalye , Senyör *** Begzadeti = Beyzādelik
<< bkz Mirzade >>

Belë
=    Evet  , Tabi  ,  Hayhay ,  Başüstüne ,  Olur

Belçık  [ bot ]   =   Yaprak
<<  bkz  Belg  >>

{   Diğer   Diyalekler :  Pel  , Pelg , Pelık  ,  Belçım  , Çilo }


Belg
 [ bot ] = Yaprak , Bitki yaprağı *** Belga dara = Ağaç yaprakları *** Belg gı bûne pûş . = Yapraklar hepsi gazel oldu . *** Belge giha =  Ot yaprağı ,  Ot yaprakları *** Belga çëra = Bitki yaprakları , Yenilebilen doğadaki nebat  yaprakları *** Belg belgi = Yaprak yapraklı 
 
{
Diğer Diyalekt'ler :Pel  Sebze için   Pınçar  Ot için
Giha  }

Belge  1 = 1
Belge , Veriler , Emare 2 Tutanak , Vesika , Doküman




Belge 2 =
 Nişan , Belge , Bağlıyıcı özelliği olan  emare  vs , Delil  ***  Belge nıvisi = Yazılı belge , Yazılı delil


Belgevan
[adj] = (syn) Belgeci , Delilci , Tutanakcı , Belgeleyici , Belge veya tutanak düzenleyici , Yazılı veya yazısız delil tespit edici

Belg sor [bot] = Kızıl yaprak , Gülgilllerden sarı çicekler açan bir bitki



Bexş 1 [syn]  = 1 (hq) Af , Bağışlama 2  Lütuf , Kerem , İhsan , İnayet , Kayra 3 Özür dilemede dilek hāli , Hoşgörü , Pardon 4 İltifat , İtaf  5 (fin) Vergi , Āşar , Öşür  6 (vulg) Aşantiyon  7 (lt) Mano , Kumar oynuyandan oynata ayrılan hisse veya seans bedeli veya başı dışarı adı ilede adlandırılan hisse , Kumar vergisi  *** Mı bıbexşine = Beni bağışla , Beni affet , Kusuruma bakma , Özür dilerim *** Bexş xwestın =  Af dilemek ,  Özürde bahş istemek *** Mı te bexşand = Ben seni af ettim , Ben seni bağışladık *** Ez te zehf dıbexşinın lë ... = Ben seni çok bağışlıyorum fakat ... *** Mı bexşad / Mı bexısand= Ben affettim   ,  Ben hoş gördüm *** Mı vi bexşand / Mı vi bexışand = Ben bunu affettim , Ben bunu geçtim , Ben onu  bağışladım *** Mı wi bexşand / Mı wi bexışand  = Bem onu affettim , Bem onu bağışladım  ***  Lıj te bexşaxwe dıxwazım = Senden affımı  istiyorum , Sizden bahşedilmemi diliyorum *** Xwedë keremke (syn) = 1 Allah inayet etse , Allah ihsan etse , Allah bahşetse  2 İnşallah *** Hivya bexşate me = Affını bekliyorum , Bahşini bekliyorum , Lütuf veya keremini bekliyorum   *** Bexşa Xwedë = Allahın vergisi , Allahın keremi , Allahın inayeti *** Bexşa mı = Bağışım , Bahşişim *** Bexşate = Bağışın , Keremin , Lütfun *** Bexşa zırneci = Zurnacı bahşişi *** Bexş belekırın = Bahş dağıtmak , Bahşiş dağıtmak , Armağan dağıtmak  *** Bex belavkırın = Vergi taplamak , Öşür toplamak , Āşar toplamak 
{
Diğer Diyalekt’ler : Berafi , Berari }

Bexş 2
[syn] =  1 Bahşiş , Bahş / Bahşā , Karşılıksız bir şey vermek veya ikram etmek  , Hediye , İkram  , Hibe , Provizyon , Armağan  , Temlik 2 Sunu / Sunuş 3 Ödül veya taltifte bulunma hāli
<< bkz Şabaş 1 , Yadigar , Xelat  , Bexşiş >>

Bexşbûyin / Bexşbûn = 1 Bağışlanma , Bağışıklık ,  Af olunma , Serbest ve hür sayılma , Özür dilemede kabul olunma veya kabul görülmek 2 Muaf sayılma /... sayılmak , Muaflık , Muafiyet , Serbest ve hür kılınma / ... kılınmak  3  İstisna olmak , Müstesna sayılmak  , İmtiyazlı oluş / ... olma , İmtiyazlı olmak , Diğerine nazaran  iltimaslı durum  4 Temlik oluş


Bexşiş = Bahşiş , Hediye , Bağış , Teberru , Hibe
<< bkz Xelat , Şabaş 1 >>

Bexşişdank  = Bağış kutusu , Teberru kutusu

Bexşkırın [syn] = 1 Bahşetmek ,Bağışlamak , İhsanda bulunmak , Lütfeylemek , İkramda bulunmak , Bağışta bulunmak 2 Temlik etmek , Teberruda bulunmak ,  Bedevadan mal mülk sahibi etmek veya eylemek  3 (hq) Af etmek , Bağışlamak , Hür kılmak  4 Kusuruna bakmamak , Mazur durumu hoş görmek 5 İtaf etmek , İthafta bulunmak 6 Armağanlamak  , Armağan etmek , Hediye etmek , Armağanda bulunmak (mz) İkram etmek  7  Hitaben bir eseri birine kılmak 8 (mz) Helāl etmek , Peşkeş çekmek  *** Bexş dayin = 1 Bağşetmek  , Af eylemek  2 Bahşiş vermek , Armağan vermek

Bexşbûyin / Bexşbûn = 1 Bağışlanma / Bağışlanmak , Affa uğramak  , Hür kılınmak  2 Kereme ermek , İhsana kavuşmak 3 Temlik duruma kavuşmak veya temlik durum
 

Bexşandın
= 1Bağşetme / Bağşetmek , Muaf kılmak 2 Bağışlanış , Af ediliş 3 Özür dileme gibi durmları hoş karşılamak 

Bexşandındankırın = Affettirtmek , Bağışlanmasını sağlatmak , Bir vesile veya vasıta kullanılarak bağış gerçekleştirmek veya af gerçekleştirmek  , Bağışlatmak , Muaf hāle getirmek  , Bağışık durum aldırtmak

Bexşvan
[adj / syn]  = 1 Bağışcı / Bağışlayıcı , (rel) Gafur , Affeden , Bağışlayan , Lütufkār , Kerim , Rahim , İnayetli 2 (adj)  Muaf kılıcı , Muafiyet veya muafikiyet yapan /... sağlayan  3 Hediye eden , Hibeci 4 (lt) Kumarda mana verici  veya kumar bedelini oynatana veren

Bëhuda / Bëhûde = 1
Beyhude , Nafile , Boşu boşuna , Gereksiz , 2 Neticesiz , Boşuna , Kuru kuruya , Muvaffakıyetsizlik hāl veya durum , Başarısızlık  3 (mz) Abes , Hiçlik , Faydasızlık  *** Bëhudeti = Nacizane , Hiçlik , Fos / Fosluk
<<
bkz  Xweberë , Qe / Qet , Hëç , Hiç >>
{
Diğer Diyalekt’ler :
Guzaf }

Bela 1 = 1 Belā   Musibet , Beliye , Dahiye 2 Tebelleş , Musallat , Felāket 3  Hādise , Olay  4 (mz) Sıkıntı , Nahoşluk , Kaza , Mahzur , Nikbent , İdbar *** Rasti belë hatın / Rasti belayë hatın = Belaya rastlamak , Belaya çatmak , Belāya uğramak *** Bela Xwedë = Allahın belāsı *** Bela seremı = Başımın belası ***  Bë bela = Belāsız *** Bı bela = Beālı *** Belaxwe  dit = Belāsını buldu *** Bë bela evji kutabû = Belāsız buda bitti *** Bela heft rengi = Yedi renkli belā , Yedi türlü  belā *** Bela namûse = Namus belāsı *** Bela kırin = Belā satın alamak *** Bela serxwe werakırın = Belāyı başytan def etmek , Belāyı baştan savmak *** Belava hatım gırëdanë = Belāya bağlandım , Balāya tutuldum *** Yë bela heft gunda = Yedi köyün belāslısı *** Tu belayi ! = Sen belāsın 1 *** Ez ne belame ! = Ben belā değilim ! *** Xwedë bela usa nere tu keseki = Allah böyle belā kimseye vermesin ! *** Bela derxıstın = Belā çıkarmak *** Bela xwendın = Belā okumak *** Bela derxıstın = Belā çıkarmak *** Disa bela = Yinbe belā , Tekrar belā *** Belamı =Belālım , Belām *** Belaxwe şandıne vıra ! = Belālarını göndermişler buraya ! *** Tu bela ezji qela ! = 1 (red) Sen belā bende kale  2 (mz) Sen pas bende kalay  ! (*15)
<< bkz  Xeter , Şetele , Şexte , Kareset  >>
{ Diğer Diyalekt’ler : Qeda , Asiw ,Tomık , Git , Dûmat , Gırdav }

Bela 2 = 
Dağınık , Saçılık , Savruluk
, Tarumar *** Bela belayi = Darma dağınık , Tarumar , Tuz buz *** Bela bela =  Param parça Darma dağınık






Belabûyin 1 / Belabûn 1
[syn] = 1 Belālı olmak ,  Kavgacı olmak , Tacizkār olmak , Teşelleş olmak   3 (mz) Saçma sapanlık *** Bûyë bela = Belā olmuş *** Kete erde bela bela bû = Yere düştü darma dağın oldu , Yere düştü parım parca oldu ***  Ev bû bela xwedë =  Bu oldu Allahın belāsı *** Bûyë bela ketıyë canamı = Belā olmuş canıma girmiş *** Bûyë bela sereme = Başımızın belāsı olmuş
<< bkz Şextebûyin , Şetelebûyin >>


Belabûyin 2 / Belabûn 2 =
Dagınık olmak , Dağınıklık , Saçılıp savrulmak , Dağılış ,Dağılma , Parım parca olma , Tarumar oluş *** Pora bela belabûyi = Darma dağınık saçlar , Tarumar saçlar *** Ew koma hunermenda zûva jı hev belebûne . = O  sanaatcı topluluğu çoktandır birbirlerinden dağınıktır . *** Nav hevda bela nbelabûyi … = Kendi içlerinde darma dağımık …

Belakırın 1 = 1 Belālı etmek , Şere alıştırmak , Tebelleş ettirmek  2 Beliyeleştirmek , Falāketleştirmek (mz) Şımartmak , Azdırtmak
 

Brelakırın 2 =
Dağıtmak , Saçıp savurkak , Tarumar etmek


Belakar / Beladar [adj] = 1 Belakār , Belālı , Tacizkār  2 Zorba , Kavgacı
<< bkz Xetervan >>

Belaşer
 [adj] = Belālı , Tacizkār , Kavgacı
<<
bkz Xetervan >>                                      


Bextreş =  1 Kara bahtlı , Bedbaht 2 Hain , Kalleş *** Bext reşi = Kara Kahtlılık , Bed bahtlık , İhanet 
<< bkz Xayin >>

Bëmene = 1 Yani  2 Manasız

Bend 1 [syn] = 1 İp , İplik , Sicim 2 Bağcık , Bağ***  Bend gırëdan = 1 İplik bağlamak , İp bağlamak 2 Bağcık bağlamak  *** Bend vekırın = 1 İplik çözmek , İplik açmak 2 Bağcık çözmek , Bağcık açmak *** Bend dırëjkırın = İplik uzatnmak ***  Bend kınkırın = İplik kısaltmak *** Bend çëkırın =İplik yapmakm , İplik eğirmek *** Bend helboqe kırın  İplik çilbirleştirmek *** Bend  teq kırın = İplik düğümlemek *** Bend gırtın = İplik tutmak , İp tutmak *** Bend gore = Çorap bağı , Jartiyer 
 

Bend 2 =
 Taras , Ormancılıkta ve ağaçlşamdırmada hazırlanan dikim yeri , tarla sekisi

Bend 3/ Xal =
Bend , Paragraf



Bend 4
[syn] = 1 Makale 2 Sayfayı ikiye bölen çizgi

Bend 5 = Sur,  Hisar
<< bkz Qela /Qele >>

Bend 6 = 1 
Set , Su seti  2 Çetvel , Su sulamada mahsul aralarına çekilen su tutma bendi , Su çetveli 3 Dalga kıran 

Bend 7 =
[syn] 1   Bend , Kişideki benlik  2 Umut , Umu ; Eğilim , Meyil  3 Bekleme ,Beklenti , Yeltenme vey yelteniş hāli , Yaltak durum   4 Dikkat *** Bendi rë me = Yol gölüyorum ,Yolu gözlüyorom , Yolu dikkat ediyorum  ** Bendi mıne = Benim beklentimde , Beni umuşta *** Bendi teme = Seni gözlüyorum , Sana umutluyum *** Bendi çıyi ? = Neyin beklentisindesin  , Neyin eğilimindesin , Neyin nesindesin ? *** Bendi xweme = Kendime dikkat ediyprum ; Kendi bendimdeyim *** Nefse hılde bendaxwe , paşke nekeve  fendaxwe ! =  (rel) Nefsi al bendine , sonra düşmeyesin fendine ! ***  Bendi xwedëme = Allahı umuyorum , Allahın beklentisindeyim 
<< bkz Mël , Dikkat için Mıqat >>

Bend 8 = Bariyer , Yol kenarlarına çekilen tampon görevi yapan şerit  veya  hayelan , erozyon , aşinma . toprak kaymaları gibi durumlarını önleyen şey

Bend 9 =  Umu , Umut , Meyil ,2 Amaç ; Gaye , Beklenti , Gözleniş *** Bendi te me =  Seni gölüyorum , Seni umuyorum , Meylim sende *** Bendi rë me = Yolu gölüyorum , Yol gözlüyorum *** Bendi mëvana me = Misafirleri gözlüyorum , Misafirleri bekliyorum 
<< bkz  Mël >>



Bendav = Gölet *** Bendavti = Göletcilik *** Bendava masiya = Balık göleti
<< bkz Gol >>


Bende [syn] =  1 (rel) Kul , Bende , Aden nesli2 Köle , Esir , Memlūk 3 Tutsak , Rehine  4 Serf , Uşak  5 Cariye , Halayık , Karavaş , Hürriyet ve özgürlüğü birine bağımlı olan , Yanaşma 6 Hademe , Hizmetci 7 (vulg) Yaltak *** Bendeti =  1 Kölelik , Esirlik , Tutsaklık , Bağımlılık  2 (rel) Kulluk 3  Hizmetkārlık , Uşaklık
<< bkz  Xulam Hizmetci için Berdesti  Köle ve rehin için
Dil >>

Bendebûyin / Bendebûn
[syn] = 1  Kul olmak , Köle olmak , Uşak veya memlūk olmak  2 Beklentici olmak , Birinin yolunu gözetleyen olmak , Birine üzülüp ahlanmak veya vahlanmak , Bekleyiş içinde kalmak


Bender 1 / Bendav = 1
Gölet , Baraj 2 Suyu tutan set


Bender 2 = İskele , Liman , Rıhtım

Bender 3 / Xerman =  Harman *** Meha xermanë = Harman mevsimi , Harman ayı *** Xermanä kıtewa = Kitap harmanı *** Xerman bakırın = Haran savurmak *** Dewsa xermanë  = Harman yeri *** Xermanä çı ? = Ne harmanı ? *** Xerman rakırın = Harman kaldırmak *** Xerman gëzikırın = Harman süpürmek *** Xermanä genıma = Buğday harmanı *** Xermanä garısa = Mısır harmanı *** Xerman kutan = Harman dövmek *** Xermaname = Harmanımız *** Xermanewe = Harmanınız *** Xerman kırın = Harman etmek , Yığıp harmanlaştırmak *** Xermabûyin = Harman olmak *** Xermanä îsal = Bu yılki harman *** Xermanä par = Geçen yılın harmanı *** Xermaneki = Bir harman *** Xerman kutakırın = Harman bitirmek , Harmanı dövüp bitirmek *** Gaye xermanë ne dev gıredayiye = (red) Harmanın öküzü ağzı bağlı değildir  

Bendervan [syn/ adj] = 1 Setci 2 Limancı , Rıhtımcı 3  Göletci 4 Harmancı


Bendevan = 1 Kullar 2 Memlūk , Köle / Köleler , Esir / Esirler , Tutsak / Tutsaklar 3 Uşak / Uşaklar , Serf / Serfler
 
{
Diğer Diyalekt’ler :
Bendegani }

Bendevanî [syn] = 1 Kölelik / Kölecilik  , Ubudiyet , Kulluk 2 Tutsaklık , Esaret 3 Serfcilik , Uşaklık / Uşakcılık 4 Mütebasbıs , Dalkavuk

Bendeyati = 1 Kölemen ,  Kölerle kurulu düzen veyahut sınıf , Memlūk 2 Kulluk , Bağlılık , Sadakat

 Bendemayin =
Bekleyişte olmak , Kal kalmak  , Beklentide kalmak

Bendebûyin / Bendebûn = 1
Kul olamk 2 Köle olmak , Esir olmak , Tutsak olmak , Birinin hükmü veya reyi altında bulunmak 3 Uşak olmak

Bendekırın = 1 Köle etmek , Esirleştirmek , Tutsaklaştırmak 2 Uşaklaştırmak  

Bendewarmayin
=Çāresiz kalmak , Bi çārede kalış , Çözümsüz ve umudsuz kalmak , Zaruriyet hāli , Takaza kalmak 
 
Bendewarbûyin / Bendewarbûn =
Çāresillik , Nāçarlık , Bi çāre oluş , Umarsız hāl ve durum  , Gûvensizlik , Çöümsüzlük , Muztarlık



Bendewari  = Gaile edinmek , Kāla almak , Bir işe dolaşıp kalmak , Sırılsıklam tutkunlu hāl veya durum


Bendewar [adj / syn] = 1 Muztar , Çāresiz , Biçāre / Biçāresiz , Çözümsüz , Olanaksız ,Umarsız , Nāçar , Takaza kalan , Gaileli , Gaileli hāldeki kişi veya durumu , Müşkiliyat hāli  2 Gümanı ve çıkış yolu kalmayan 3 (mz) Zavallı , Kimsesiz , Mazlum , Derbeder , Allahla bir başına kalan *** Bendewarti / Bendewarti (syn)  = 1 Çāresizlik , Bi çārelik  , Çözümsüzlük , Gümansızlık , Olanaksızlık 2 Hasretlikik , Özlemsellik , Boynu büküklük , Düşkünlük
<< bkz Naçar , Bëguman >>

Bendewarti  = Gaileli hāl , , Bir işe dolaşıp veya dolanıp kalmak , Sırılsıklam özlemsel  hāl veya durum



Bendewarkırın =
Bi çāre etmek , Umarsız komak , Muztar eylemek

Bendegeh =
Randevu yeri , Beklenme yeri , Buluşma yeri , Buluşmak için tāyin edilen yer , Beklenti içinde olunan yer, Beklem salonu veya odası 


Bendevan = Randevucu , Beklentide olan , Buluşmayı bekleyen , Beklenti ve umuş içinde olan 
 
Bendevanî / Bendewanî = Beklentisellik , Umarlık , Acebacılık

Bëguman = 1 Çāresiz , Bi güman , Bi çāre , Muztar 2 Umarsız , Olanaksız 3 Malisef *** Bë gumanî = Çāresizlik , Çözümsüzlük , Olanaksızlık
<< bkz Bendewar , Naçar >>


Bera / Berra = Sahiden , Hatırlama  sözü *** Bera teze ev tışta çëbûye = Sahiden bu şey yeni olmuş *** Berra usane = Sahiden öyle *** Berra duh ... = Sahiden dün ...



Beraq = Bayrak (*60)
<< bkz Ala >>

Berguzar = Bergüzar , Hātra , Anı , Yādigār
<< bkz  Yadigar , Xelat >>

Berx [zoo] = Kuzu , Koyun yavrusu  *** Berxa nër = Erkek kuzu *** Berxa më = Dişi kuzu *** Mina berxa = Kuzu gibi *** Pızıka berxa = Kuzu çıbanı *** Posta berxa = Kuzu postu  *** Qeliya berxa = Kuzu kızartması  
<< bkz Kendık >>

Berxık [syn] 1 [zoo] Kuzucuk , Tek kuzu 2 (bot) Bitişik meyvaların küçük  kısmı

Berxbûyin / Berxdbûn [syn] = 1 Kuzulaşma / Kuzulaşmak 2 Kuzu olmak , Uysal ve rām olmak

Berxkırın = 1 Kuzulamak 2 Kuzu yapmak


Berxandın = 1 Kuzulamak 2 (mz) Kuzulaştırmak  , Rām ve muti hāle getirmek
<< bkz Berxkırın >>

Berxvan [rgd] = Kuzucu , Kuzu güden veya çobanı


Berxwedayin =1 Direnmek , Mukavemet etmek , Azmetmek , Dayanmak 2 Muhalefet etmek (mz) Göhüs germek 3 İmsak , Kendini tutmak


Berxwedan =
Direnş , mukavemek ,, Mücadele , Çaba, gayret  , Didinme / Didinmek , galeyen , tezarühat
<< bkz Xiret , Hellan >>


Berxwedani / Berxwedanti = 1
Mücadelecilik , Direnişcilik , Mukavemetcilik 2 Gayretkeşlik , Çabasallık 2 Etkinlik

Berva = Karşılığına , Karşılık , Provizyon

Bëyi-mı = Benden habersiz , Bensiz , Malūmatım olmadan





Betali [syn]  = 1 İşsiz katıtsızlık , Avare başı boşluk 2  Vakit geçirmede kullanılan şey ,Vakit  değerlendiren şey , Hobi 3 Vakit alıcı oyalanma  , Tespik veya benzeri şeyle  oyalanma , Çekirdek vesayre atıştırma ile oyalanmada kullanılan şey , Boş vakit eğlencesi veya oyuncağı olan şey , Eğlencelik şeyler 4 Ergo terapide  hastalara  uğraş verici veya vakit geçirici şey , Hem vakit geçirici şey  hem içinde bulunulan  durum 5 Boşlanış , Zamanı boşa sayma işi 6 (pol) Geçersizlik  , İlgalık , Lağv durum