Rëzbûna . Kı
Kı : Sıralaması
***********
Kıbar = Kibar , İnce ve narin yapılı , Terbiye ve nezaket sahibi
<< bkz Kaw , Kubar >>
Kıbarbûyin / Kıbarbûn = Kibar olmak veya olma
Kıbra = Kübra
Kıbrıya = Kibriya , Büyüklük , Ululuk , Celāl , Allah cc isimlerinden
Kıbrıs [pr] = Kıbrıs
Kıbrısi = Kıbrıslı
Kıfte = Köfte *** Kıfte ter / Daniç = Çiğ köfte
Kıhël [ f / adj] = (m) 1 Dinç , Kıvrak , Çevik , Civelek ,Canlı 2 Hamarat , Becerilkli 3 Müennes bir isimdir bayana denilir 3 Girişken , Maharetli , Faal , Aktivist
<< bkz Xurt , Canık >>
Kıhëlbûyin / Kıhëlbûn [f] = 1 Kıvrak olmak , Atikleşmek , Atik olmak 2 Hamarat olmak , Eli ayağı işe yatkın olmak
Kıhëlkırın [f] = 1 Hamaratklaştırmak , Kıvraklaştırmak 2 Becerikleştirmek , Eli ayağını ev işine alıştırmak
Kıhëlvan [f] = Feminist , Kadın aktividst
Kıjandın = Otlamak , Didiklemek *** Dıllıkıje = Otlanıyor , Didikleniyor Kıllor / Kılor [ap] = Simit , Simit biçiminde yuvarlak pastalar Kılam = Türkü , Gazel *** Kılama evinë = Aşk türküsü *** Kılama govenda = Halay türküsü
<< bkz Sıtran >> Kılamvan [rgd] = Türkücü , Gazelan / Gazelhān
Kımet / Kımed [zoo] = Doru , Siyah ile kırmızı arası renk , Kızıl at rengi , Atlarda al rengi , Hayvanlarda kızıl veya al rengi *** Hespe kımet = Doru at
...kım = Kırın fiilinin büzgün durumu *** Dıkım = Ediyorum
Kınç = 1 Elbise , Giygi , Libas , Urba 2 Kostim , Kıyafet , Tayyör *** Kınç xukırın = Elbise giymek , Giyinmek *** Kınçamı = Elbisem , Giysilerim *** Kınça teze = Yeni elbise *** Kınça kevn = Eski elbise *** Kınça fermi = Resmi kıyafet
Kınçvan [rgd] = Elbiseci , Butik veya elbise satılan yer
Kın =1 Kısa 2 Güdük 3 Cüce , Köse
Kın kırın = Kısaltmak
Kınbûyin / Kınbûn = 1 Kısa olmak 2 Cüce veya köse olmak
Kır 1 = Kırın veya son ek dın fiillerindeki büzgün hāli , Edim , Edinme (grm) Fiil *** Mıllexwe kır = Kaluna taktı , Koluna geçirdi , Koluna soktu *** Kır bëjım = Söylemek istedim , Demek istedim *** Kır rabë = Kalkmak isdi , İstedi kalksın *** Mı çı kır = Ben ne ettim , Ne ettim ben ? *** Xwe bı xwe kır = Kendi kendisine yaptı *** Ne kır = Etmedi , Yapmadı *** Me kır mıxtara gund = Köyün muhtarı yaptık *** Mı jëra tıştek nekmır ! = Ben kendisine bir şey etmedim , Ben kendine bir şey yapmadım ! *** Gerekë nekıryayi / Xwezula nekıryayi = Keşke etmeseydin *** Viya kë çëkır ? = Bunu kim yaptı , Bunu kin etti ? *** Baş dıkır = İyi ediyordu , Doğru ediyordu , Hoş ediyordu *** Baş kır = İyi etti (*47)
<< bkz Kırın , Dın 2 >>
Kırın [lr] 1 = 1 Yapma /Yapmak , Yapım , Etmek , Eylemek , Kılmak , Evirmek , İzhar 2 Edā , İfa , Kılgı / Kılmak , Bir eylemin yapılışı , Yapılış , Edim 3 Eylem /Eylem kılmak , 4, Sokma / Sokmak , Katma / Katmak , Koyma / Koymak , Kakalama , 5 Fiil gerçekleştirmek , Fiil başarmak , Düşüncenin fiil hāli *** Tëkırın /Tëxıstın = Katmak , Sokmak 4 (mz) Görmek , İş görmek , Faaliyet , Aktivite 5 Uydurmak , Söylemek *** Fır kırın / Derew kırın = Yalan söylemek , Yalan uydurmak 6 (grm) Fiiliyat , Sözcük sonklarına fiil olarak kullanılır mak / mek gibileri 7 Olma , Olmak , Sebep veya vesile hāli , Hāsıl durumu 8 Hulûs , Manen birşeyleri kılmek 9 (mz) Gösterme , Sergilemek , Bir şeyleri vucüda getirme veya gösterme 10 Yaratmak , Var etmek , Hazırlamk , Becermek , Başarmak 11 Amel , İcra , İş , Uğraş 12 İmal *** Destamı bë eze bıkım = Elimden gelirse yapacağım , Elindem gelirse edeceğim *** Destete bë bıke / Destate bë bıke = Elinden geliyorsa yap , Elinden geliyorsa et *** Neke = Etme , Yapma *** Yën kıri ne kıvşe = Yapanlar belli değil , Edenler belli değil *** Dıkari bıki ? = Edebilirmisin , Yapa bilirmisin ?
*** Viya bıke ! = Bunu yap , Bunu et ! *** Karaxswe kırım = Hazırlandım , Hazırım *** Karaxwe dıkır = Hazırlanıyordu *** Rû bı rû hev kırın = 1Yüz yüze etmek , Yüz yüze getirmek 2 Yan yana getirmek , Kıyı kıyıya getirme *** Ber hev kırın 1 Katlamk , Yen veya pantalon paçalarını kıvırmak 2 Dürmek 3 Ön öne getirmek *** Tëxıstın = Sokmak (vulg) Katmak , Kakalamak *** Devexweva kırın = Ağzına kattı , Ağzına soktu *** Devva kırın = Ağzına vermek , Ağzına katmak , Ağzına sokmak *** Kıre devewe = Ağzına soktu , Ağzına kattı *** Bir kırın / Birh kırın = Unutmak , Hatırlamamk *** Lava kırın = 1 Yalvarmak , Yakarış 2 Dua etmek , Niyaz etmek Dilemek 3 Rica etmek *** Dılovanti kırın = Yarenlik etmek , Şefkat göstermek , Samimiyet sergilemek , Hulûs etmek *** Bıke = Yap , Et *** Dıke = Yapıyor , Ediyor *** Çëdıke = Yapıyor , Yapılıyor , Ediyor , Ediliyor *** Meke = Yapma , Etme *** Çı dıxwazi bıke = Ne istiyorsan yap *** Ne kırın = (syn) 1 Yapmamak , Etmemek , Yapamamak , Edememek 2 Etmediler , Yapmadılar *** Në kırın = Yapılmıyor , Edilmiyor , Başarılmıyor *** Ev kır deh , evji dıke bist = Bu on ediyor , buda yirmi eder *** Gotın = Söylemek , demek , Konuşma yapmak (*47) (*64)
<< bkz Xıstın 3 . Ke , Dın 2 , tın , Xwelk / Xwelkkırın İş için : Kar Olmak için : Bûyin >>
{ Diğer Diyalekt’ler : Kırdın }
Kır 2 [ phil] = 1 Faal akıl , Edilgen us 2 Yanılgan akıl *** Dıkevın kırime ! = Bizi yanıltıyorlar ! *** Nekeve kırimı ! = Yanılgalama beni *** Dıkevın kırite = Dalga geçiyorlar senle , Sarakaya alıyorlar seni , Yanıltıyorlar seni *** Kë kete kırite ? = Kim seni yanıltı , Kim seni kandırdı
Kırın 2 = 1 Onay , Tasdik , Evetlemek 2 Eylemek , İzhar (*64)
<< bkz Erë , Belë , Qırar >>
Kırî [rgd] = Āmil , Faktör , Etken , Eden
Kıtkıt [ pl ] = Teferruat , Ayrıntı , Tek tek , Bir bir , A’dan Z ’ ye kadar , Detay *** Kıt kıt gı hate teselekırne = Tek tek kontrol oldu , Tüm ayrıntıları ile incelendi !... *** Kıtkıt gereke be jımartın !... = Teferruatıyla dökümü olmalı , Detaylım sayılmalı !...
Kırivan / Xıstivan [adj] = 1 Sokucu , Katıcı , Katışıkcı , Karıştırıcı 2 Edici , Yapıcı , Eyleyici
Kırinvan 2 [adj] = Müşteri , Alıcı , Talepci
<< bkz Mışteri >>
Kırinvan 2 [adj] = Alıp satılan kişi , Kiralık kişi , Satılan , Pazarlanak kişi , Alıp satılan köle veya esir
Kıfş = Belli , Açık , Net , Sarih
<< bkz Kıvş , Eşkere >>
Kıfşbûyin / Kıfşbûn = 1 Belli oluş 2 Bulgu , Keşif , Buluş 2 (mz) Veri
<< bkz Kıvşûyin , Kewş kırın >>
Kıfşkırın = Belli etmek
<< bkz Kıvş kırın >>
Kıfşandın / Kıvşandın = 1 Belliieştirmek , Kevş etmet 1 Açmak , Sarihleştirmek
<< bkz Kıvşkırın , Eşkerekırın >>
Kılmeşk = 1 Yayık yaymada kullanılşan yoğurt tokmağı , bu tokmak özel olarak tokmağı silindir şeklinde ve delik deliklidir 2 Tulumla ayran yapmak
<< bkz Meşk >>
Kıtabe / Kıtawe [syn] = 1 Kitābe , Kale veya mezar başlarına yazılan yazılara āit satıh 2 Künye 3 Levha , Dikkan veya alış veriş binaların önüne asılan levha 4 Bir malın kime āit olduğunu belirten marka *** Bı kıtawi = (syn) 1 Kitābeli 2 Kitaplı *** Bë kıtabe =(syn) 1 Kitabesiz , Kitabesi olmayan 2 Künyesiz 3 Markasız *** Kıtabeta këlla Exmede xani = Ahmed hani mezar taşı kitabesi *** Kıtabeta qesra îsaq paşa = İshak paşa sarayı kitabesi
<< bkz Kıtëbe>>
Kıtëbe / Kıtëwe [syn] = 1 Künye 2 Pano 3 Levha , Dikkan veya alış veriş binaların önüne asılan isim levhası 4 Kitābe
<< bkz Kıtabe >>
Kıtëbat / Kıtëwat [adj] = 1 Kitabet , Yazıcılık işleri , Tahrir işi 2 Kātip dairesi
<< bkz Kıtabet >>
Kıtabet = Kitabet
<< bkz Kıtëbat , Kıtabe >>
Kıtëbiyat / Kıtëwiyat = Kitabiyat / Kitābiyat , Bibliyografya , Kitap ilmi , Kitap inceleme ve tasnifleme ilmi veya düzenleyip sıralanması *** Kıtëbvaniyat = Kitabiyatcılık , Bibliyografyacılık
Kıtëbiyatvan / Kıtëwiyatvan = Kitābiyatcı , Bibliyografyacı *** Kıtëbvaniyati = Kitap ilmi ile uğraşım veya incelede bulunuşculuk , Billiyografyacılık
Kıtëw / Kıtëb = Kitap , Yazılı sayfaların külliytı veya tutamı oluşturan desteli yazı demeti *** Kıtëb nivisandın = Kitap yazmak *** Kıtëb xwendın = Kitap okumak ***Kıtëb belakırın = Kitap dağıtmak *** Kıtëb şandın = Kitap göndermek *** Kıtëb dırandın = Kitap yırtmak *** Kıtëb dan naskırın = Kitap tanıtmak , Kitap reklan etmek *** Xwedi kitëb = Kitap sahibi , Kitabli *** Bı kıtëb = 1 Kitap ile , Kitapla 2 (mz) Hesaplı*** Pë kıtëb = Kitap ile , Kitapla *** Bë kıtëb =(syn) 1 Kitapsız 2 (mz) Kāfir , Kitapsız , Dinsiz imansız *** Kıtëb xez / Kıtëb hez = Kitap sever *** Kıtëbe piroz = Mutsal kitap , İllāhi kitap *** Kurmıke kıtëwa = (zoo) Kitap kurdu , Harman kurdu *** Qesra kıtëba = Kitapsarayı *** Ehlë kıtëwa / Ehlë kıtëba = Kitap ehli , Kitap āşinacısı*** Note kıtëwa / Mina kıtëba = (mz / rgd) Kitap ginbi , Güzel ve dolgun kişi *** Xermana kıtëba = Kitap harmanı *** Kıtëwa helbesta = 1 Beste kitabı 2 Şiir kitabı *** Kıtëwra desdayin = Kitaba el vermek , Kitaba el koymak , Kitaba el basmak *** Kere kıtëb bar = (mz) Kitap yüklü eşek , Dinen hem imanlı görünüp , hemde kutsal yazılara uymayan kişi *** Kıtëbe rast = Doğru kitap *** Kıtëbe şaş = Yanlış kitap *** Kıtëb veşartın = Kitap saklamak , Kitap gizlemek *** Kıtëwadaji dewsa vi tune = Kitaplarda da bunun yeri yok *** Kıtëb rëzkırın = Kitap sıralamak , Kitap dizmek *** Hesaba kıtëwa / Hesaba kıtëba = Kitap hesabı , Hesab-ı kitap *** Kıtëb şewıtandın = Kitap yakmak *** Qalıka kıtabe / Qalıka kıtëbe = Kitap kalıbı , Kitap cilti ***Kıtëb qalık kırın = Kitap ciltlemek , Kitap kalıplamak
<< bkz Basmak için : Tepısandın >>
{ Diğer Diyalekt’ler : Pırtok , Pırtûk , Pertûk ,Verëj }
Kıtëwdagk / Kıtëbdank [syn] = 1 Kıtaplık , Kitap konulan faf , Kitap konulan dolap 2 Rahle 3 Nota tezgahı 4 Çanta , Okul çantası , Kitapları içine koymaya yarıyan el eşyası
<< bkz Xwendındank>>
Kıtëwder / Kıtëbgeh = 1 Kitap yeri , Kitap konulan yer , Kitap rafı , Kitap konulan dolap 2 Kitap bulunan yer , Kitabi bol olam yer
<< bkz Kıtëwdagk >>
Kıtëwxane / Kıtëbxane = 1 Kitap hāne , Kitap evi , Kütüp hāne 2 Neşriyat evi , Yayın evi
{ Diğer Diyalekt’ler :Pırtok xane , Pertûk xane }
Kıtëwkırın / Kıtëbkırın = Kitap yapmak , Kitap oluşturmak , Kitaplamak *** Kıtëw rëzkırın = Kitap dizmek , Kitap sıralamak *** Kıtëb jenandın / Kıtëw jenandın = Kitap istif etmek , Kitap yığmak , Kitap harmalamak
Kıtëwvan / Kıtëbvan [syn / adj] = 1 Kitapcı , Bibliyograf 2 Kitap evi 3 Sahhaf , Kitap satan 4(adj) Kātip 5 (rel) Kitābī 6 Kitaplarla görevli memur *** Kıtëbvanî = 1 Kitapcılık 2 Sahhafcılık
<< bkz Kātip için : Katıw >>
{ Diğer Diyalekt’ler : Pırtokvan }
Kıtëwûllah = Kitabullah [rel] = 1 Kur-an 2 Kitap indiren , Kur-an veya bu gibi kutsal kitapların sahibi 2 (mz) Kitapcılıkta çok yol alan kişi
Kıvşvan [adj] = 1 Kaşif , Keşşaf , Keşifci 2 İzci , bedenen ve ahlāken sağlıklı yaşan ile çevreciliği de kendilerine şiar eden teşkilātcı veya teşkilatcılar
<< bkz Dewsvan , Kewşvan >>
Kıvş / Kıfş = 1 Belli , Net , Açık / Açıkta , Meydanda , Ayan , Alenī 2 Beyan 3 Tespit , Anlaşılır
<< bkz Eyan ,Tespit >>
Kıvşbûyin / Kıvşbûn = 1 Belli olamk , Açıkta oluş , Net durum 2 Belirmek , Bulunuş , Saptanış , Alenī oluş , Sarihleşme
<< bkz Kewbûyin >>
Kıvşkırın = 1 Belli etmek , İzhar etmek , Açığa vurmak , Belirtmek , Açıklamak 2 Beyan etmek , Netleştirmek , Saptamak , Tespit etmek , Muğlak yanını bırakmamak , Anlaşılır kılmak , Ayan beyan etmek , Alenīleştirmek , Sarihleştirmek , Aydınlatmak 2 (mz) İstihbarlaştırmak , Malūmatlaştırmak 3 Ölçme ve tartma sonucu netice elde etmek 3 (techn) Buluş gerçekleştirmek , İcat elde etmek
<< bkz Kıfşandın , Kewşkırın , Nişankırın >>
Kıvşdank = Dedektör , Bulucu ālet
Kıvşname / Kewşname = 1 Keşifnāme , Zara ve ziyan tutanağı 2 Alış veriş için notlar 3 Yatırın veya inşaat için gelir ile giderlerin yazıldığı defter 3 Kadastro defteri , Ülke , şehir veya azrazilerin emlāk ölçülerünü ve kıymetlerini belirten plan veya defter
<< bkz Şerdname >>
Kızırk = Kızartılmış veya pişirilmiş iç yağı
Kızırandın [syn] = 1 İç veya bez yağı kızartmak 2 Dağlamak , Kızgın demir ile dağlamak
KÜRTÇE = TÜRKÇE sözlük FERHENG www.elat.ch
|
