Kefalet = Kefalet

Kedi  = Evcil

Ked  = Emek

<< bkz Emeg >>

Këf  = Keyf , Keyif *** Këf derxıstın = Keyif çıkarmak , Keyif çatmak  *** Îro këfam tune = Bugün keyfim yok *** Këfate qe çawane ?  = Keyfin nasıldır ? *** Këfam revi = Keyfim kaçtı *** Gund ye ağaye këfji yemıne = Köy ağanınsa keyifte benim *** Ew tenë këfa xwe dıfıkıre = O yanlız keyfini düşünür *** Këfa gı dewsëdaye = Herkesin keyfi yerinde *** Qizë këfa xweva bıhëli ,dılawi dıkeve zurneci .= Kızı keyfine bırakırsan gönlü zurnacıya düşer. *** Këf pırskırın = Keyif sormak *** Këfamı xerabû = Keyfim bozuldu *** Jehra këf dayi = Keyif verici zehir *** Këfam ne başe = Keyfim iyi değil *** Këfate zane = Keyfin bilir *** Këfa xwe qe xeranekın = Keyfinizi hiç bozmayın *** Këfdar kırın = Keyiflendirmek *** Bı këf = Keyifli *** Bë këf = Keyifsiz *** Këfa te ... = Keyfiniz ... *** Këfa mı ... = Keyfim ... *** Këfeva xweva çû = Keyfinden bayıldı *** Këf ser këfa = Keyif üstüne keyif *** Tu û këfa te zane = Sen ve keyfin bilir *** Tu zani , këfa te tunnewe ne ! = Sen bilirsin , keyfin yoksa gelme ! *** Lı këfava çaya xwe fırdıkır = Keyifli çayını fırtlıyordu , Keyfiyle çayını içiyordu *** Qasi lı këfa xwe = Kendi keyfine göre , Kendi kefine kadar *** Këf  këfa mı ne ... = Keyf keyfimdir ...

Kef 1 = Köpük *** Kefe sawunë = Sabun köpüğü

Kef 2 = Avuç içi ayası , Avuç

Kefil = Kefil

Kek = Ağabeyi , Büyük erkek kardeş

Kehrıbar = Kehribar

Kej 1 [syn] 1 (f ) Sarışın  , Kumral Çıtır tipli veya çakır tipli de denilir  *** Kejë ( f )  Kıvırcık  veya çıtır saçlı  kız veya bayan , Çıtır tipi İnsan *** Kejo (mask) Sarışın veya kumral  erkek tpi

Ketın  1  = (  syn  )   1   Düşmek  ,  Düşüş  ,  Düşme ,  Yıkılma   2   (  mz )  Fakir düşmek ,  Elden  ayaktan  düşmek  veya  gözden  düşmek   3  Vazife  veya sorumluluk  düşme  anlamı  ,  İlgi  düşme anlamında  ***  Deveri   ket  !..  =    Yüz  üstü  düştü  ,  Yüzü  koyun  düştü  !..  ***  Tıştek  jı  te  ket  !.. =     Bir şey  senden  düştü  !.. ***    Ew    çıwu  ,  jorda   ket  ?..  =   O  neydi , yukarıdan  düştü  ?..  ***  Berk  bıgıre  nekeve !  =  Sağlan  tut  düşme  !  ***  Ne  ketiye =    Düşmemiş ,  Girmemiş  ***    Me  ne  ketiye    =    Bize  düşmemiş   ***   Yen    keti   =    Düşenlerden ,  Düşkünlerden  !     ( adj )   ***    Kete   hındır  =   İçeri  girdi   ***    Keti  =    Düşük  ***    Ne                                                                                        ketıye  te  !  =    Sana   düşmemiş ,  Seni  ilgilendirmez  !  ***  Ev  we’wa tev  hev  ketın  .  =   Bu  onunla  birlikte  düştüler   . ***   Ez  ketıbûm  ! =  (  syn )  1  Ben   düşmüş  idim !  2  Ben  girmiş  idim !  ***  Tu   ça  keti   ?  =   Sen  nasıl  düştün  ?  ***   Ew  ne  ket    lë  ...  =    O  düşmedi   ama  ... ***  Ë  wa’na   ne  ket   /    Yen  wa’na  ne  ket  !  =   Onlarınki    düşmedi  !  ***  Axıri’da  Serketın !...  =  Nihayet   başardılar  ,    Sonunda   Utkulaştılar   !...  ***   Ketın’ji   hebû   serxıstın’ji !    =  Düşkünlük’te   vardı    israr’da   !  ***   Ser  hevra  ketın   =    Üst  üste  düştüler    ***  Dıket  =    Düşüyordu  ***  Şehid  ketın =     Şehit  düşmek ***  Deng   ketın  =   Ses  düşmesi  ***  Îsal  berji  baranji    pak   daket .  =     Bu  yıl  yağmur’da    kar’da   fevkalāde   düştü . ***  Koçber  koçer’î  rëya   ketın !... =  Sürgün’lü  yollara  düştüler  ,  sürgün  sürgün   yollara  düştük  !...  ***   Qeder  usa  ketıye   ! =    Kader  öyle  düşmüş    !  ***   Ev  şıxul   (  şuxul )  ne   ketıye  ser  mı  !  =   Bu  iş  bana    düşmemiş   ,  Bu   görev üzerime   düşmemiş  !  ***    Ev  mıra   evjı     tera   ket  !  =     Bu  bana  buda   sana   düştü   !   ***   Ketın  gırtigehe (  Hepse ) .  =  Hapishaneye   düştük  .  *** Ket’ë  dinhane   (Tımarxane)  !... =   Akıl  hastahanesine  düştü  ,    Tımarhaneye    düştü  !... *** We   deme   Hıkûmet  ketıwu   ......   paşke  .  =    O   dönem  Hükümet   düşmüş  idi  ......  sonra  . ***    Naxaş’î   kete   nav =   Hastalık  içine   düştü  ,  Düştü  içine  hastalık 
. ***  Dost’ä  ketıya  Xwede’ye  =   Düşenin  dostu  cc  Allāh’tır !  ***   Ye  ne  keti neji  rabûyi  tene   Xwedaye  !   =  Düşmez  kalkmaz  tek  cc  Allāhtır !     ***  Carna  usa   dıkeve  .  =    Bazen  öyle  düşüyor .  ***    Ketın  rabûn’va  tılol  dıbın . =  Düşe  kalka  yuvarlanıyoruz  .***  Dost’ta  ketıya  tunne  !  =   Düşenin  dostu  yok  !   ***  Hevda  ketın  !...  =  (  syn )  1 Birbirlerine  düştüler  2    Birlikte  düştüler . ***    Ketın  ser  mı  !.. =     Üstüme  düştüler  !...   Teısi  ket  . =  Sendeledi  düştü  ,   Kösteklendi   düştü  . ***     Agırawi   hınek  daket  .   =    Ateşi  biraz  düştü  . Hevda  ketın  Hhh
<<  bkz  Dakatın  ,  Peyabûn  >>

Ketın  2  = (  syn  )   1  Giriş  , Girmek  , Dahil olma ,  Katılmak    2     Sokuş / Sokmak  ,  Katma  /  Katmak   3   Koyulmak  ,   Bir  iş  başına  düşmek ***   Kete  zeviyame  =   Tarlamıza  girdi  ***    Ketıwu  hewşame ! =     Avlumuya   girmiş  idi ! ***  Rûya  barane  zû  ketım  male . =   Yağmur yüzünden  eve tez  girdim .   Yağmurdan  dolayı  eve  çabuçak  gidim. ***  Kete  kedere ?   =  Nereye    girdi  ,   Ket    =  Girdi   ***     Ne  Ket  =    Girmedi  ***   Av’ë   ketın  = Suya  girmek     Suya  düşmek   ***   Pë  baketın  =   Koyuldular  ,   Giriştiler ***  Pë ketın =  Dokuma , Gıda vs dokunması  *** Nota  ...  kete  paşılamı ! =  ...  gibi  girdi   koynuma !   
<<  bkz   Xıstın , Baketın  >>

Ketın  3     [  f  ]  =  İndirim  , Düşüş ,Tenkis  ,  İnim  ,  İniş ,  ( Tenzil ; Maskaralık ,  Kepazelik ,  Rezalet  )  ***   Jor’da  daket  =  Yukarıdan indi ***  Daxıst  peyakır  =  İndirdi    yere  ,  Bir şeyi  vasıtadan   yere  indirmek  *** Şexsiyet’ä   Keti  =  Maskara  kişilik ,  Bahtsız ,Tenkis

<<    bkz   Daxıstın ,  Dakatın ,  Peyakırın >>


Ketın  4   =  (  syn  )  1 Dokunma  ; Gıda  veya  Bir  hastalıga  sebep  olma  durumu  2 Dini  inançta   şeytan  veya  cin çarpmada     Çarpılma   anlamı *** Pëketın =(syn) 1 Gıda dokunması 2 İle düşmek  
<<   bkz   Pëketın ,  Lëketın   ,   Lëxıstın  >>



Kevır = Taş   ***   Kevır’ë  kef  =  körkü   taşı   ***  Kevır  kırın   =   Taşlamak ,  Taşatmak   (  mz )  Atışmak , Sözlü  sataşma  ***   Nanaxwe   jı kevır’ä  derdıxe !  =    Ekmeğini   taştan  çıkarıyor  ! ***   Kûçık   Kevırkırın  =  Köpek  taşlamak  ,  İt  taşlamak ***  Nota   (  mina )  kevıra    gıran’ë  ! =   Taş  gibi   ağır  ***  Kevır  këştandın  =     Taş  kırmak  ***  Kevır’ä  xwin   bırine =    Kan  taşı ,  Kan  kesici  taş  ***  Kevır’ë  çinyaz’ä  =   musalla  taşı  ***      Kevıreki   ba   (  esman’î )  bıkeve  ser wiya  !..  =   Onun  başına   bir  meteor  taşı  düösün   !..  ***  Kevır   bıkışine  lë  gıli  ne kışine  !  = (  red  ) Taş   taşı  laf  taşıma  !  ***   Kevır   mëj  =   (  mz )  Taş  emen  ***   Ser   kevıra  kevır  ne   hiştın  !..  =   Taş  üstünde  taş  bırakmadılar  !..  ***    Baran’ä   Lûd   a.s   Pëxember =   Lut     a .s   Peygaber   yağmuru  ,   Taş  yağmuru  ***  Kevır   barandın  =   (mz)   Taş  yağdırmak  ***   Kevır  tılol  kırın  =    Taş  yuvarlamak ***  Dıl  kevır   =    Taş  kalpli  ,  Taş  yürekli  ***     Çıma  çıpëşe’ye  kevıra   bıgıvşe  jı  av  derdıkeve  !    =    Neyi  eksik’ki   taşı  sıksa suyu  çıkıyor  !   ***  Kevır  derxıstın  =  Taş  çıkarmak  ***   Kevır  darojtın  =  Taş  yontmak  ***  Kevır’ë  kunc  =    Köşe  taşı   ***  Kevır’ä  gurçıka  =    Böbrek  taşları  ***  Kevır  xıstandın  =    Taş  düşürmek   ***     Kevır  ävitın =   Taş  atmak  ***   Kevırki  /   Kevırti  = Taşlı  ,  Taşlık ***  Kevır  jenin  =   Taş   yığmak   ,  Taş  istif etmek ***  Mina  kevır’ë  bû  =    Taş  gibi  oldu  ***   Kevır’ë  ëş  =   Değirmen  taşı  ***  Kevır’ë  hûr  =  Ufak   taş  ,  Bucur  taş  ***  Bûye  kevır  ne  hëvotın !..   =   (mz) Taş  olmuş  buyrulmuyor !..  *** Kevır’ë  eswad’ë  =   Esvet    taşı  ,   Siyah   taş ,  hz  İbrahimin   vasıtası  ile    Kābe’de   bulunan  taş , Hacerül  essvet taşı    (  rel )   ***  Şeytan  (  Ehrimen  )    kavırkırın  =  Şeytan  taşlamak    ( rel )  ***   Kevır’ë  teläqe  =   Niyet  ile  atılan  üç  taş’la  ben  nikahımı  boşladın    diye  atılan  taş  veya  o  anlama  dair  taş    (  rel )
<< bkz  Pel  >>


Kewş = 1  Keşf / Keşif , Ölçme ve tartma ile tespit 2  Kadastro 3 Bakı , Fal bakımında tahmin *** Kewşi = Keşfi *** Zana bûna kewşwe = Keşif bilgisi , Keşiften anlama  *** Deste kewşe =  Keşif eli  Keşif gurubu  *** Fırinä kewşe = Keşif uçuşu ***  Qasi kewşamı = Keşfime  kadar , Tahminime kadar ***  Gori kewşa te =  Kevşine göre , Senin keşfine göre *** Kewşa zeviyë = Tarla keşfi *** Kewşeki = Bir keşif  ***
<< bkz Kıfş , Kıvş >>
{ Diğer Diyalekt’ler : Sûse , Kefş , Norin }

Kewşbûyin / Kewşbûn =  1 Keşf oluş , Zarar ziyanı tespit etmek 2 Keşf olunma , Künhüne varmak 3 Kadastro oluş , Kadastro olunmak
<< bkz Kıfşbûyin , Kıvşbûyin >>

Kewşkırın = 1 Keşiflemek ,  Zarar ziyanı tespit etmek 2
Keşf etmek / Keşfeylemek 3 Kadastro etmek 4 (rel) Tasavvufta matık ve idrak ile sezmek veya mānen sırları bilmek , Mānevi  ve Bātınī sırları çözmek , Tahmin ve varsayımlar etmek 4 Fal bakımında  tahminler veya varsayım etmek , Fal bakımında  zan ve farz eylemek
 
Kewşvan [adj ] = 1 Kadastrocu , Ölçüm işlerinden anlayan , Arazi ve emlāk ölçüm ve tespit  işlerinden anlayan 2 Keşifci 3 Mucit  , İcat eden  , İhtira eden
<< bkz Kıvşvan >>

Kewşiyat / Kıvşiyat = Keşifler , Buluşlar , İcatlar , Yeni buluşlar







Këzık [zoo]  = Böcek , Haşarat , Eklem bacaklıllar *** Këzıka xitok = Sümüklü böcek , Bazı yörelerde kavlangoz veya salyangoz *** Këzıka şewqe / Këzıka ëgır  = Şafk böceği , Işık böceği , Gece ışık etaında dönen böcek  *** Këzıka gû = Bok böceği *** Këzık gırtın (syn) = 1 Böcek tutmak 2 beceklenme *** Këzık zani = Böcek bilimi , Böcek ilmi , Antomoloji *** Mina këzıka / Nota këzıka = Böcek gibi  *** Këzıka şeve / Këzıka ëgır =  Kın kanatlı bir böcek dişisi karanlıkta ışıldar , Ateş böceği , Işıldak böcek , Fosfor böceği , Fosforlu böcek *** Këzıka hermışë = İpek böceği *** Seroka këzıkan / Serwera këzıkan  = Böcek başı  , Osmanlı zabıtasında  āsāyiş amiri *** Bë këzık = Böceksiz *** Bı këzık = Böcekli , Böcek ile *** Këzık gihiştandın = Böcek yetiştirmek *** Këzık kelandın = Böcek kaynatmak *** Këzıka reş = Kara bçcek , Siyah bçcek *** Këzıka ëmişa = İncir böceği  veya meyva böceği *** Aşxane këzıka = Böcek lokantası *** Këzık fırandın = Böcek uçurtmak *** Këzık kuştın = Böcek öldürmek *** Këzıka guri = Uyuz böceği , Uyuz hastalığı eden ve şiddetli kaşıntıya sebep olan bir bicek türü  
<< bkz Rewer >>
{ Diğer Diyalekt’ler : Mërû , Mëşlok , Hûrmëş Sıc , Zëndi , Buxık , Bıhok , Këz , Këzok }

Këzıxatûn [bot] =  1Uğur böceği  , Gelin böceği , Muştu böceği , Müjde böceği 2 Bazı yörelerde osurgan böcek  , Pis koku böceği 3 (mz) Kokana kadın , Yaşlı çok koku vs sürünen kadın

<< bkz Sosık , Xalxalok , Bûkok>>

Këzıka zërin [zoo] = Altın böceği , Bazı yörelerde gül böceği

Këzıkan = Böcekler , Böcekcikler , Böcek giller

Këzıkbûyin / Këzıkbûn = 1 Böcekleniş , Böceklenmek , Böcekli oluş , Böceklilik , Böcekli durum 2 (mz) Böcek olmak

Këzıkgır / Mëşgır [bot] = Böcek kapan , Böcek kapmaya yatkın bir bitki , Üzerine konan sinek veya böcekleri kapak bir bitki
{ Diğer Diyalekt’ler : Mëşmış , Mëşxur }

Këzıkxur / Mëşxur [zoo] = Böcekçil , Böcekle beslenen kuş veya başka hayvan

Këzıkvan [adj]  = 1  Böcekci , Böcek yetiştiren , İpek böceği  gibi  böcek yetitiştiren , Böcek bilen veya bilgini  2 (zoo) Böcekçil / Böcekci  , Böcek yiyen  , Böcekle beslenen

Këzıkdank / Këzıkdang = Böceklik , İçine böcek koymaya yarayan özel gözenekli kap , İçinde böcek üretilen özel kafes

Këzıkxane = Böcek hāne veya böcek yetiştirilen yer , Böcek üretim evi , İpek böceği üretim evi

Këzıkzan [adj] = Antomolog , Böcekçi , Böcek veya sinek koleksiyoncusu , Antomolojist , Böcek bilimci *** Këzıkzanısti = Böcek bilimi , Haşarat bilimi , Antomoloji

Këzıkıyat = Antomoloji , Böcek bilim dalı